Đồ chơi học thương lượng

Hai đứa trẻ cùng muốn sử dụng một chiếc xe đồ chơi. Một bạn muốn xây tòa tháp thật cao, trong khi bạn còn lại thích làm một ngôi nhà thấp. Những tình huống như vậy rất thường gặp khi trẻ chơi cùng nhau.

Bất đồng không nhất thiết là điều tiêu cực. Khi được người lớn hỗ trợ phù hợp, trẻ có thể học cách diễn đạt mong muốn, lắng nghe ý kiến khác và tìm phương án để tiếp tục cuộc chơi.

Đồ chơi vì thế không chỉ tạo ra niềm vui mà còn mang đến những cơ hội thực hành ngôn ngữ thương lượng.

Tại sao trẻ thường tranh đồ chơi?

Trẻ nhỏ đang trong quá trình phát triển khả năng kiểm soát cảm xúc và hiểu góc nhìn của người khác. Khi nhìn thấy món đồ hấp dẫn, trẻ có thể muốn sử dụng ngay mà chưa nghĩ đến nhu cầu của bạn.

Điều này không tự động có nghĩa trẻ ích kỷ.

Thay vì chỉ nói “Con phải nhường bạn”, người lớn có thể giúp trẻ diễn đạt: “Con cũng muốn chơi chiếc xe này”.

Khi mong muốn được gọi tên rõ ràng, trẻ có thêm cơ hội học cách trao đổi bằng lời.

Bắt đầu từ những câu đơn giản

Trong tình huống có hai trẻ cùng muốn một món đồ, người lớn có thể làm mẫu những câu như “Mình chơi cùng nhé”, “Bạn cho mình mượn sau được không?” hoặc “Mình đổi đồ chơi nhé”.

Những câu này giúp trẻ có thêm lựa chọn ngoài việc giằng lấy món đồ.

Tuy nhiên, không nên yêu cầu trẻ nói một câu lịch sự rồi mặc định bạn kia phải đồng ý.

Thương lượng còn bao gồm quyền từ chối và tìm giải pháp khác.

Trò chơi xây dựng chung

Một bộ khối lắp ghép có thể tạo cơ hội cho trẻ cùng lên kế hoạch.

Một bạn muốn xây cầu, bạn khác muốn làm đường. Người lớn hỏi: “Hai con muốn bắt đầu từ phần nào?”.

Các trẻ có thể trao đổi và thống nhất thứ tự.

Nếu chưa tìm được phương án, người lớn gợi ý chia công việc hoặc thử kết hợp hai ý tưởng.

Điều quan trọng là trẻ được tham gia vào quyết định thay vì chỉ làm theo sự sắp xếp của người lớn.

Học cách đưa ra đề nghị

Khi muốn thay đổi trò chơi, trẻ cần biết cách nói rõ ý tưởng.

Ví dụ, trong trò chơi cửa hàng, một bạn muốn bán trái cây còn bạn khác muốn bán bánh.

Người lớn có thể gợi ý: “Mình bán cả hai loại được không?” hoặc “Hôm nay bán trái cây, lần sau bán bánh nhé?”.

Những lời đề nghị giúp trẻ hiểu rằng giao tiếp có thể được sử dụng để điều chỉnh hoạt động chung.

Biết nói lời từ chối

Một kỹ năng quan trọng nhưng đôi khi ít được chú ý là khả năng từ chối một cách phù hợp.

Trẻ có thể nói: “Mình chưa muốn đổi” hoặc “Mình đang chơi món này”.

Người lớn nên tôn trọng lời từ chối hợp lý, đồng thời hướng dẫn trẻ diễn đạt mà không xúc phạm bạn.

Việc học thương lượng không đồng nghĩa với việc trẻ luôn phải nhường nhịn để giữ hòa khí.

Khi thỏa thuận không thành công

Không phải cuộc thương lượng nào cũng dẫn đến kết quả khiến tất cả hài lòng ngay lập tức.

Có lúc trẻ vẫn thất vọng hoặc tức giận.

Cha mẹ có thể công nhận cảm xúc: “Con buồn vì chưa đến lượt chơi”.

Sau đó, người lớn hỗ trợ tìm lựa chọn phù hợp như chơi món khác trong lúc chờ hoặc cùng tham gia một hoạt động mới.

Tuy nhiên, không nên sử dụng việc chia sẻ đồ chơi như một hình thức ép buộc hoặc trừng phạt.

Đổi vai để hiểu nhau hơn

Gia đình có thể tổ chức trò chơi giả định với búp bê hoặc thú bông.

Một nhân vật muốn mượn đồ, nhân vật kia chưa đồng ý.

Cha mẹ hỏi: “Bạn thứ nhất có thể nói gì?” và “Bạn thứ hai muốn trả lời thế nào?”.

Trẻ thử nghĩ ra nhiều cách giải quyết.

Nhờ đặt mình vào những vai khác nhau, trẻ có cơ hội nhận ra rằng mỗi nhân vật có thể có mong muốn riêng.

Người lớn làm gương

Trẻ học cách thương lượng không chỉ từ trò chơi mà còn từ cách người lớn giao tiếp hằng ngày.

Khi cha mẹ nói: “Mẹ muốn dọn đồ chơi trước khi ăn. Con muốn cất xe hay khối gỗ trước?”, trẻ được nghe một lời đề nghị có lựa chọn.

Tuy nhiên, không phải mọi giới hạn đều có thể thương lượng. Những vấn đề liên quan đến an toàn cần được người lớn quyết định rõ ràng.

BabyFun và kỹ năng hợp tác

Những bộ đồ chơi xây dựng, nhập vai hoặc trò chơi nhiều người có thể tạo ra tình huống để trẻ thực hành trao đổi.

Thông qua BabyFun, phụ huynh có thể cân nhắc lựa chọn sản phẩm phù hợp với số lượng người chơi và độ tuổi.

Gia đình không nhất thiết phải chuẩn bị mỗi trẻ một bộ đồ giống hệt nhau. Một hoạt động chung được tổ chức phù hợp cũng có thể giúp trẻ học cách phối hợp.

Ngôn ngữ thương lượng phát triển qua những cuộc trao đổi nhỏ. Khi trẻ biết nói rõ mong muốn, lắng nghe phản hồi và thử tìm giải pháp, đồ chơi trở thành phương tiện giúp con thực hành những kỹ năng giao tiếp cần thiết cho đời sống.