Chạm vào di sản đồ chơi

Trong nhiều bảo tàng, hiện vật được đặt sau lớp kính để tránh hư hỏng. Cách trưng bày này giúp bảo vệ những món đồ quý hiếm nhưng cũng tạo ra khó khăn cho những khách tham quan cần tiếp cận thông tin bằng xúc giác.

Đối với người khiếm thị hoặc có hạn chế về thị giác, việc tìm hiểu hình dáng và cấu tạo của đồ chơi cổ có thể đòi hỏi những phương pháp khác ngoài quan sát bằng mắt.

Đây là lý do các bảo tàng ngày càng quan tâm đến những trải nghiệm tiếp cận đa giác quan.

Không phải ai cũng tiếp cận hiện vật giống nhau

Một người có thị lực tốt có thể nhận biết hình dạng của chiếc xe đồ chơi thông qua màu sắc, kích thước và những chi tiết bên ngoài.

Tuy nhiên, người khiếm thị có thể cần thông tin mô tả bằng lời hoặc một mô hình được phép chạm vào.

Một bản thuyết minh chỉ ghi tên sản phẩm và năm sản xuất có thể chưa đủ để người nghe hình dung hiện vật.

Vì vậy, nội dung giới thiệu cần giải thích rõ cấu tạo, hình dáng và những đặc điểm quan trọng.

Chẳng hạn, thay vì chỉ nói “chiếc xe đồ chơi bằng gỗ”, phần mô tả có thể cho biết xe có bốn bánh, thân hình chữ nhật và một sợi dây kéo ở phía trước.

Bản sao xúc giác

Đối với những hiện vật quý hiếm, cho phép khách tham quan chạm trực tiếp có thể gây nguy cơ hư hỏng.

Một giải pháp là tạo bản sao hoặc mô hình xúc giác.

Mô hình có thể được thiết kế với kích thước và cấu trúc phù hợp để người dùng cảm nhận bằng tay.

Một chiếc xe đồ chơi cổ có thể được tái hiện bằng vật liệu bền, an toàn và dễ nhận biết các bộ phận.

Tuy nhiên, bản sao cần được giới thiệu rõ ràng để khách tham quan hiểu đó không phải hiện vật gốc.

Nếu một số chi tiết đã được điều chỉnh để dễ cảm nhận hơn, thông tin này cũng nên được giải thích.

Âm thanh hỗ trợ trải nghiệm

Bên cạnh mô hình xúc giác, thuyết minh âm thanh có thể giúp khách tham quan hiểu câu chuyện của hiện vật.

Nội dung không nên chỉ đọc lại nguyên văn tấm nhãn trưng bày.

Một bản thuyết minh hữu ích cần mô tả hình dáng, vị trí các bộ phận và bối cảnh sử dụng.

Với đồ chơi có chuyển động, phần mô tả có thể giải thích cách bánh xe quay hoặc cơ cấu hoạt động.

Một số chương trình còn kết hợp âm thanh minh họa để người nghe hình dung trải nghiệm chơi.

Tuy nhiên, âm thanh cần được thiết kế phù hợp, có thể điều chỉnh và không gây khó chịu cho người sử dụng.

Thiết kế trải nghiệm có sự tham gia

Một nguyên tắc quan trọng trong xây dựng bảo tàng tiếp cận là lắng nghe nhu cầu thực tế của người sử dụng.

Những người có hạn chế về thị giác không phải một nhóm hoàn toàn giống nhau.

Có người cần chữ lớn, có người sử dụng chữ nổi Braille, trong khi người khác ưu tiên thuyết minh âm thanh hoặc mô hình xúc giác.

Vì vậy, bảo tàng nên cân nhắc nhiều hình thức tiếp cận thay vì chỉ áp dụng một giải pháp.

Việc mời người khuyết tật tham gia góp ý trong quá trình thiết kế có thể giúp chương trình phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.

Trẻ học cách khám phá bằng nhiều giác quan

Cha mẹ có thể tổ chức hoạt động nhận biết đồ chơi thông qua xúc giác bằng những vật dụng an toàn.

Hãy chuẩn bị một số khối hình lớn hoặc đồ chơi có bề mặt khác nhau, sau đó cho trẻ sờ và mô tả.

Trẻ có thể nhận biết vật tròn, vuông, nhẵn hoặc có gờ.

Nếu tổ chức trò chơi đoán đồ vật khi nhắm mắt, phụ huynh cần bảo đảm trẻ thoải mái tham gia và không sử dụng sản phẩm có cạnh sắc hoặc chi tiết nguy hiểm.

Hoạt động này giúp trẻ chú ý đến những đặc điểm ngoài màu sắc và hình ảnh.

BabyFun và cơ hội vui chơi đa dạng

Đối với BabyFun, việc giới thiệu đồ chơi bằng thông tin rõ ràng về hình dáng, chất liệu và cách sử dụng có thể hỗ trợ phụ huynh lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Các nhóm đồ chơi xúc giác, lắp ghép hoặc nhận biết hình dạng có thể mang đến những trải nghiệm khám phá khác nhau.

Tuy nhiên, lựa chọn cho trẻ có nhu cầu hỗ trợ đặc biệt cần dựa trên khả năng và yêu cầu cụ thể của từng trẻ.

Câu chuyện về bảo tàng tiếp cận cho thấy di sản chỉ thực sự phát huy giá trị khi nhiều người có cơ hội tìm hiểu.

Một món đồ chơi có thể được cảm nhận qua hình ảnh, lời kể, âm thanh hoặc xúc giác. Mỗi cách tiếp cận đều góp phần mở rộng thế giới trải nghiệm của con người.