Bé thích được khen khi chơi

Một em bé vừa xếp xong tòa tháp bằng khối gỗ đã lập tức gọi: “Mẹ ơi, nhìn con này!”. Khi mẹ nói “Giỏi quá!”, bé vui vẻ tiếp tục xây thêm một tầng.

Nhưng đôi khi, trẻ lại liên tục yêu cầu người lớn khen ngợi. Con hoàn thành một bước nhỏ cũng muốn được công nhận, thậm chí dừng chơi nếu không nhận được phản hồi.

Điều này khiến nhiều phụ huynh đặt câu hỏi: Khen con khi chơi có tốt không? Và làm thế nào để trẻ cảm thấy tự tin mà không quá phụ thuộc vào lời khen?

Vì sao trẻ thích được khen?

Trẻ nhỏ thường rất quan tâm đến phản ứng của những người thân thiết.

Khi cha mẹ mỉm cười, chú ý hoặc thể hiện sự hào hứng, bé có thể cảm nhận rằng hoạt động mình vừa thực hiện được ghi nhận.

Lời khen đôi khi trở thành một phần thưởng về mặt cảm xúc.

Điều đó hoàn toàn dễ hiểu, bởi trẻ đang học cách nhận biết phản ứng của người khác đối với hành động của mình.

Lời khen có thể khuyến khích trẻ

Khi được ghi nhận phù hợp, trẻ có thể cảm thấy hào hứng tiếp tục thử sức.

Ví dụ, sau nhiều lần lắp ghép chưa thành công, bé cuối cùng cũng hoàn thành mô hình.

Một lời nhận xét như “Con đã kiên trì thử nhiều cách để ghép được chiếc cầu” giúp trẻ chú ý đến nỗ lực của mình.

Điều này khác với việc chỉ đánh giá kết quả bằng những câu khen chung chung.

Khi lời khen trở thành mục tiêu chính

Nếu người lớn khen quá thường xuyên, trẻ có thể bắt đầu quan tâm nhiều đến phản ứng của cha mẹ.

Bé có thể hỏi liên tục: “Con có giỏi không?”, “Cái này đẹp chưa?”.

Trong một số tình huống, trẻ không còn tập trung vào trải nghiệm chơi mà chuyển sang tìm kiếm sự xác nhận.

Tuy nhiên, không nên cho rằng mọi trẻ thích được khen đều thiếu tự tin.

Điều quan trọng là quan sát cách bé phản ứng và mức độ phụ thuộc vào lời khen.

Khen cụ thể thay vì khen chung chung

Thay vì chỉ nói “Giỏi quá”, cha mẹ có thể mô tả điều mình quan sát được.

Ví dụ: “Con đã dùng những khối dài để làm chân cầu”.

Hoặc: “Lúc tháp bị đổ, con đã thử xây lại theo cách khác”.

Những lời nhận xét cụ thể giúp trẻ nhận biết điều mình đã làm, thay vì chỉ chờ một đánh giá tốt hay xấu.

Không phải lúc nào cũng cần nhận xét

Khi trẻ đang tập trung chơi, người lớn không nhất thiết phải liên tục đưa ra lời khen.

Đôi khi, một nụ cười hoặc sự hiện diện yên lặng là đủ.

Việc liên tục nhận xét có thể làm gián đoạn dòng suy nghĩ của trẻ.

Cha mẹ nên quan sát xem con đang muốn chia sẻ thành quả hay chỉ muốn tiếp tục hoạt động.

Khuyến khích trẻ tự đánh giá

Khi bé đưa sản phẩm đến khoe, cha mẹ có thể hỏi: “Con thích phần nào nhất trong công trình này?”.

Hoặc: “Con thấy cách làm lần này khác lần trước thế nào?”.

Những câu hỏi ấy giúp trẻ suy nghĩ về trải nghiệm của bản thân.

Dần dần, bé có thể nhận ra niềm vui khi hoàn thành một việc mà không nhất thiết phải chờ người khác đánh giá.

Tránh dùng lời khen để so sánh

Không nên nói “Con giỏi hơn bạn” hoặc “Con xây đẹp nhất lớp” chỉ để khuyến khích trẻ.

Những lời khen dựa trên so sánh có thể khiến bé chú ý quá nhiều đến việc hơn thua.

Cha mẹ có thể tập trung vào sự tiến bộ của chính con.

Ví dụ: “Hôm trước con mới xếp được ba tầng, hôm nay con đã thử cách xây cao hơn”.

Khi trẻ thất bại

Nếu công trình đổ hoặc mô hình không hoàn thành, cha mẹ không cần cố khen kết quả chưa đạt.

Có thể nói: “Lần này chưa đứng vững. Con muốn thử cách khác không?”.

Cách phản hồi trung thực giúp trẻ hiểu rằng không phải hoạt động nào cũng thành công ngay.

Liên hệ với BabyFun

Trong định hướng cho thuê đồ chơi của BabyFun, phụ huynh có thể lựa chọn những sản phẩm cho phép trẻ thử nghiệm nhiều cách giải quyết.

Khi bé tiếp xúc với một bộ đồ chơi mới, cha mẹ nên quan sát quá trình thay vì chỉ chú ý sản phẩm hoàn chỉnh.

Mỗi trải nghiệm có thể trở thành cơ hội để trẻ nhận biết nỗ lực và sự tiến bộ của bản thân.

Điều cha mẹ cần hiểu

Trẻ thích được khen vì lời công nhận từ người thân có ý nghĩa với con.

Tuy nhiên, mục tiêu lâu dài không phải khiến bé luôn tìm kiếm lời khen, mà là giúp trẻ cảm thấy hài lòng với quá trình khám phá.

Khi cha mẹ phản hồi cụ thể, chân thành và đúng lúc, đồ chơi có thể trở thành môi trường để trẻ xây dựng sự tự tin từ chính trải nghiệm của mình.