5 hoạt động giúp trẻ học hợp tác
Hợp tác không phải là:
“Con phải nghe lời bạn.”
Cũng không phải:
“Con phải nhường hết cho người khác.”
Hợp tác là khi trẻ dần hiểu:
“Có những việc chúng ta sẽ làm tốt hơn khi cùng nhau.”
Và một trong những cách tự nhiên nhất để trẻ học điều đó chính là chơi.
1. Cùng xây một công trình
Cho hai hoặc nhiều trẻ một bộ khối và đặt ra thử thách:
“Các con có thể cùng xây một ngôi nhà cho chú gấu không?”
Một bạn tìm khối.
Một bạn xây tường.
Một bạn làm mái.
Một bạn trang trí.
Muốn hoàn thành, trẻ phải trao đổi, phân chia công việc và kết hợp ý tưởng.
Nếu hai trẻ muốn làm khác nhau, đừng vội quyết định thay.
Hãy hỏi:
“Có cách nào để dùng cả hai ý tưởng không?”
2. Cùng đưa bóng về đích
Hai trẻ cùng giữ một tấm vải, máng hoặc dụng cụ phù hợp để đưa quả bóng từ điểm A đến điểm B mà không để bóng rơi.
Nếu một bạn chạy quá nhanh, bóng có thể rơi.
Nếu một bạn dừng lại, cả nhóm phải điều chỉnh.
Trẻ nhanh chóng nhận ra:
Muốn thành công, mình phải quan sát người bên cạnh.
Đây là bài học rất trực quan về phối hợp.
3. Cùng hoàn thành một bức tranh
Thay vì mỗi trẻ một tờ giấy, hãy thử cho cả nhóm một tờ giấy lớn.
Đặt chủ đề:
“Chúng mình cùng tạo một thành phố nhé.”
Bạn vẽ nhà.
Bạn vẽ đường.
Bạn thêm cây.
Bạn tạo công viên.
Một sản phẩm chung được hình thành từ nhiều đóng góp khác nhau.
Trẻ bắt đầu hiểu:
Không cần mọi người giống nhau để cùng tạo ra một điều đẹp.
4. Chơi đóng vai theo nhóm
Hãy tạo một cửa hàng, bệnh viện, nhà hàng hoặc trạm cứu hộ nhỏ.
Trẻ tự phân vai:
Ai là bác sĩ?
Ai là bệnh nhân?
Ai là đầu bếp?
Ai là khách hàng?
Để cuộc chơi tiếp tục, trẻ phải giao tiếp và phản hồi lẫn nhau.
Nếu tất cả đều muốn cùng một vai, đó lại chính là cơ hội để học:
Thương lượng – đổi lượt – tìm giải pháp.
5. Thử thách “Cả đội cùng thắng”
Hãy tạo những trò chơi mà mục tiêu không phải:
“Ai về nhất?”
Mà là:
“Cả đội có thể hoàn thành không?”
Ví dụ:
Cùng chuyển 10 quả bóng về giỏ.
Cùng vượt một đường chướng ngại vật.
Cùng ghép xong một bức tranh lớn.
Cùng giữ quả bóng không chạm đất.
Cùng xây cây cầu đủ chắc để chiếc xe đi qua.
Khi đó, trẻ không còn nhìn người bên cạnh như đối thủ.
Con bắt đầu nhìn bạn như đồng đội.
Ba mẹ hãy quan sát cách trẻ hợp tác, không chỉ kết quả
Công trình cuối cùng có thể chưa đẹp.
Quả bóng có thể rơi nhiều lần.
Bức tranh có thể rất lộn xộn.
Không sao.
Hãy chú ý những khoảnh khắc:
Con chờ bạn.
Con đưa đồ cho bạn.
Con nghe ý kiến khác.
Con thay đổi kế hoạch.
Con động viên bạn thử lại.
Con cùng nhóm giải quyết vấn đề.
Đó mới chính là những “thành quả” quan trọng của trò chơi hợp tác.
Thay vì chỉ nói:
“Giỏi quá, các con hoàn thành rồi!”
Hãy thử:
“Ba mẹ thấy lúc quả bóng rơi, các con đã cùng nhau nghĩ cách làm lại.”
Trẻ sẽ hiểu rằng giá trị không chỉ nằm ở đích đến, mà còn nằm ở cách cả nhóm đi cùng nhau.
BBF tin rằng trẻ không học hợp tác bằng một bài giảng:
“Con phải biết đoàn kết.”
Trẻ học điều đó khi chính con được trải nghiệm:
Một mình con chưa làm được.
Bạn có một ý tưởng khác con.
Con cần lắng nghe.
Bạn cũng cần lắng nghe con.
Và khi chúng ta phối hợp — điều khó bỗng trở nên có thể.
Đó là hành trình:
Chơi cạnh nhau → Giao tiếp → Chia sẻ nhiệm vụ → Phối hợp → Giải quyết bất đồng → Cùng hoàn thành.
Và có lẽ bài học đẹp nhất sau mỗi trò chơi không phải:
“Con đã thắng.”
Mà là:
“Chúng con đã cùng nhau làm được.”
Bởi trong cuộc sống sau này, có những thành tựu rất lớn mà một người dù giỏi đến đâu cũng khó tạo nên một mình.
BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc


