Đặt giới hạn rõ ràng

Yêu thương con không có nghĩa là con muốn gì cũng được. Trẻ cần tình yêu thương, nhưng trẻ cũng cần những giới hạn rõ ràng để biết đâu là điều nên làm, đâu là điều không nên làm.

Nhiều cha mẹ sợ rằng nếu nghiêm khắc với con, con sẽ buồn hoặc xa cách mình. Vì thế, đôi khi cha mẹ dễ dàng nói “thôi được” trước những yêu cầu của trẻ, dù trong lòng biết điều đó không phù hợp. Nhưng sự nuông chiều hôm nay có thể khiến trẻ khó học được cách kiểm soát bản thân vào ngày mai.

Giới hạn không phải là sự áp đặt. Giới hạn là một cách bảo vệ trẻ.

Một đứa trẻ cần biết rằng có những điều không thể thương lượng: không đánh người khác, không xúc phạm người khác, phải giữ an toàn cho bản thân, phải biết tôn trọng những quy tắc chung. Những giới hạn ấy giúp trẻ hiểu rằng mình không thể làm mọi thứ theo ý muốn.

Khi đặt giới hạn, cha mẹ nên nói rõ ràng và ngắn gọn. Thay vì quát: “Con lúc nào cũng nghịch, chẳng bao giờ nghe lời!”, hãy nói: “Con có thể chơi, nhưng không được ném đồ chơi vào người khác.”

Thay vì: “Mẹ nói bao nhiêu lần rồi mà con vẫn không chịu đi ngủ!”, hãy bình tĩnh nói: “Đã đến giờ đi ngủ. Con có thể chọn một quyển truyện để mẹ đọc cho con.”

Một giới hạn rõ ràng sẽ dễ thực hiện hơn một lời trách móc chung chung.

Điều quan trọng tiếp theo là sự nhất quán. Nếu hôm nay cha mẹ nói không được dùng điện thoại trong bữa ăn nhưng ngày mai lại cho con vừa ăn vừa xem điện thoại vì con mè nheo, trẻ sẽ khó hiểu quy tắc thực sự là gì.

Trẻ có thể phản ứng khi cha mẹ đặt giới hạn. Con có thể khóc, giận dữ hoặc nói: “Con không thích!”. Điều đó không có nghĩa cha mẹ đã làm sai. Trẻ có quyền không thích giới hạn, nhưng cha mẹ vẫn có thể giữ giới hạn trong khi công nhận cảm xúc của con.

Cha mẹ có thể nói:

“Bố biết con rất muốn chơi tiếp. Con đang buồn vì phải dừng lại. Nhưng bây giờ đã đến giờ ngủ. Ngày mai con sẽ được chơi tiếp.”

Trong câu nói ấy có cả sự yêu thương và sự kiên định.

Đừng dùng những lời đe dọa để khiến trẻ nghe lời: “Nếu con không làm, mẹ sẽ bỏ con”, “Con hư như thế thì không ai thương đâu.” Những câu nói ấy có thể khiến trẻ sợ hãi nhưng không giúp trẻ hiểu được lý do phía sau giới hạn.

Hãy giúp con hiểu rằng giới hạn được đặt ra vì an toàn và trách nhiệm, không phải vì cha mẹ muốn kiểm soát con.

Cha mẹ cũng nên cho trẻ một số lựa chọn trong phạm vi giới hạn. Ví dụ: “Con muốn đánh răng trước hay chọn quần áo ngủ trước?”; “Con muốn cất đồ chơi ô tô hay xếp lego trước?”. Trẻ vẫn có quyền lựa chọn, nhưng những nguyên tắc quan trọng vẫn được giữ nguyên.

Và hãy nhớ, giới hạn không cần quá nhiều. Một gia đình không cần hàng chục điều cấm đoán. Chỉ cần một số nguyên tắc quan trọng, rõ ràng và được thực hiện nhất quán.

Cha mẹ càng bình tĩnh, giới hạn càng có giá trị.

Trẻ cần biết rằng trong gia đình có những điều mình được tự quyết định, nhưng cũng có những điều cần tuân thủ. Khi hiểu điều đó, trẻ sẽ dần học được cách kiểm soát mong muốn, tôn trọng người khác và chịu trách nhiệm với hành động của mình.

Hãy yêu thương con bằng một vòng tay ấm áp, nhưng cũng hãy đặt cho con những giới hạn đủ rõ ràng.

Bởi một đứa trẻ được yêu thương sẽ cảm thấy an toàn, nhưng một đứa trẻ có giới hạn rõ ràng sẽ biết cách sử dụng sự tự do của mình một cách có trách nhiệm.