14. 🤝 ĐỒ CHƠI GIÚP TRẺ HỌC CÁCH CHIA SẺ – KHI NIỀM VUI ĐƯỢC NHÂN ĐÔI 🌈

“Của con!”

“Con đang chơi mà!”

“Bạn không được lấy!”

Đây chắc hẳn là những câu nói rất quen thuộc với nhiều gia đình có trẻ nhỏ. Khi một bạn khác muốn cầm món đồ chơi mình đang thích, bé có thể ôm chặt đồ chơi, giành lại hoặc thậm chí bật khóc.

Điều này không có nghĩa trẻ “ích kỷ”. Với trẻ nhỏ, việc hiểu rằng một món đồ mình đang chơi có thể được đưa cho người khác rồi sau đó quay trở lại với mình là điều cần thời gian để làm quen.

Và chính những giờ chơi cùng nhau có thể tạo ra rất nhiều tình huống tự nhiên để trẻ từng bước hiểu về chia sẻ, chờ đợi và hợp tác.

🤝 Chia sẻ cũng là một kỹ năng cần được thực hành

Người lớn thường nói:

“Con phải biết chia sẻ với bạn chứ!”

Nhưng đối với trẻ nhỏ, khái niệm “chia sẻ” khá trừu tượng.

Thay vì chỉ giải thích bằng lời, ba mẹ có thể tạo ra những trải nghiệm cụ thể:

🧸 Hai bạn cùng chơi một bộ đồ chơi.

🚗 Mỗi bạn sử dụng một chiếc xe.

🧱 Cùng nhau xây một tòa lâu đài.

🍕 Chia những món đồ ăn giả cho từng người.

🎣 Lần lượt câu cá.

Qua những tình huống thực tế, trẻ dần hiểu cách chơi cùng người khác.

🧸 Những đồ chơi nào phù hợp để nhiều trẻ cùng chơi?

Không nhất thiết phải tìm một món đồ chơi có chữ “chia sẻ” trên bao bì.

Rất nhiều đồ chơi quen thuộc có thể tạo ra hoạt động chung như:

🧱 Bộ xếp hình nhiều chi tiết
👩‍🍳 Bộ nhà bếp
🛒 Bộ siêu thị
🍎 Bộ rau củ, thực phẩm
🎣 Đồ chơi câu cá
🚗 Bộ ô tô và đường đua
🏠 Nhà búp bê
🩺 Bộ bác sĩ
⚽ Bóng
🎲 Trò chơi đơn giản theo lượt
🧸 Đồ chơi nhập vai

Điểm quan trọng là món đồ chơi tạo được cơ hội để nhiều người cùng tham gia.

👫 1. Học cách chơi chung thay vì chỉ chơi cạnh nhau

Ở những giai đoạn đầu, hai trẻ có thể ngồi cạnh nhau nhưng mỗi bé vẫn chơi theo cách riêng.

Dần dần, những món đồ chơi có chung một mục tiêu có thể khuyến khích các bé tương tác nhiều hơn.

Ví dụ, với bộ xếp hình:

Một bé tìm khối.

Một bé xây tường.

Một bé đặt mái nhà.

Cuối cùng, cả nhóm cùng tạo nên một công trình.

Lúc này, món đồ chơi không còn thuộc về riêng một người mà trở thành phương tiện để các bé cùng thực hiện một hoạt động.

⏳ 2. Học cách chờ đến lượt

Không phải món đồ chơi nào cũng có thể sử dụng cùng một lúc.

Và đó lại là cơ hội để trẻ làm quen với việc chờ lượt.

Ví dụ khi chơi câu cá:

“Bây giờ đến lượt bạn.”

“Bạn câu xong thì đến lượt con.”

Hoặc khi chơi cầu trượt:

“Bạn xuống trước, sau đó đến con nhé!”

Ban đầu, việc chờ đợi có thể rất khó với trẻ. Ba mẹ không cần kỳ vọng bé lập tức thực hiện hoàn hảo.

Hãy bắt đầu bằng những khoảng chờ thật ngắn để trẻ dần hiểu quy tắc của trò chơi.

🍕 3. Đồ chơi nhập vai giúp việc chia sẻ trở nên tự nhiên

Hãy thử một bộ đồ chơi nhà bếp.

Bé làm đầu bếp.

Ba mẹ làm khách.

Bé có thể chia:

🍎 Một quả táo cho mẹ.

🍕 Một miếng pizza cho bố.

🥕 Một củ cà rốt cho bạn gấu.

Sau đó đổi vai.

Những hành động “mời”, “cho”, “nhận” và “cảm ơn” xuất hiện tự nhiên trong trò chơi mà không cần biến thành một bài học nghiêm túc.

🧱 4. Cùng nhau hoàn thành một mục tiêu

Một cách thú vị để khuyến khích trẻ hợp tác là lựa chọn trò chơi có mục tiêu chung.

Ví dụ:

“Chúng mình cùng xây một thành phố nhé!”

Một bé xây nhà.

Một bé xây đường.

Một bé đặt cây.

Một bé điều khiển ô tô.

Mỗi người thực hiện một phần nhưng tất cả đều đóng góp vào kết quả cuối cùng.

Qua đó, trẻ có thể trải nghiệm cảm giác rằng chơi cùng nhau đôi khi tạo ra những điều mà một mình khó thực hiện được.

💬 5. Học cách nói điều mình muốn

Khi hai trẻ cùng muốn một món đồ chơi, việc tranh giành rất dễ xảy ra.

Đây cũng là lúc người lớn có thể giúp trẻ sử dụng lời nói:

“Bạn chơi xong cho mình mượn nhé.”

“Cho mình chơi cùng được không?”

“Đến lượt mình chưa?”

“Mình đổi món này với bạn nhé.”

Ban đầu, ba mẹ có thể nói mẫu.

Dần dần, trẻ có thể học cách sử dụng lời nói để thể hiện mong muốn thay vì chỉ giành đồ chơi.

❤️ 6. Bé cũng cần học cách tôn trọng đồ vật của mình

Dạy trẻ chia sẻ không có nghĩa là bất cứ lúc nào người khác muốn, bé cũng phải đưa món đồ mình đang chơi.

Nếu trẻ đang tập trung chơi một món đồ, ba mẹ có thể nói với bạn:

“Bạn ấy đang chơi. Con chờ một chút nhé.”

Sau đó nói với bé:

“Khi con chơi xong, mình có thể đưa cho bạn nhé.”

Như vậy, cả hai trẻ đều được tôn trọng.

Một bên học cách chờ đợi.

Một bên học cách chia sẻ khi đã sẵn sàng.

🌟 7. Khen hành động cụ thể thay vì ép buộc

Khi bé chủ động đưa đồ chơi cho bạn, ba mẹ có thể ghi nhận:

“Con đưa bạn một miếng bánh để hai bạn cùng chơi rồi.”

Hoặc:

“Con chờ bạn chơi xong mới đến lượt mình.”

Những lời nhận xét cụ thể giúp trẻ hiểu chính xác hành động nào vừa diễn ra.

Thay vì liên tục yêu cầu “phải chia sẻ”, hãy để trẻ được trải nghiệm cảm giác vui vẻ khi trò chơi có thêm người tham gia.

🎲 8. Trò chơi theo lượt rất hữu ích

Khi trẻ lớn hơn một chút, những trò chơi đơn giản có quy tắc sẽ tạo thêm cơ hội để luyện chờ lượt.

Ví dụ:

🎣 Mỗi người câu một con cá.

🎳 Mỗi người ném bóng một lần.

🎯 Lần lượt ném vòng.

🧩 Mỗi người đặt một miếng ghép.

Trẻ dần làm quen với một nguyên tắc rất quan trọng:

Không phải lúc nào mình cũng được chơi trước hoặc chơi liên tục.

Đến lượt người khác, mình cần chờ.

Rồi lượt của mình sẽ quay trở lại.

👨‍👩‍👧 9. Ba mẹ chính là người làm mẫu

Trẻ học rất nhiều bằng cách quan sát.

Khi chơi cùng con, ba mẹ có thể cố tình tạo ra những tình huống chia sẻ:

“Mẹ có hai quả táo đồ chơi. Mẹ cho con một quả nhé.”

Hoặc:

“C