Khi bé hay nói quá to

Trong bữa cơm gia đình, bé hào hứng kể chuyện ở trường bằng giọng rất lớn. Khi đến thư viện hoặc ngồi trong phòng chờ, con vẫn tiếp tục nói như đang chơi ngoài sân.

Một số phụ huynh thường xuyên nhắc: “Nói nhỏ thôi!” nhưng chỉ vài phút sau trẻ lại tăng âm lượng.

Có bé không nhận ra giọng mình đang lớn. Một số trẻ quá phấn khích nên khó điều chỉnh, trong khi những bé khác chưa hiểu rằng mỗi không gian có quy tắc giao tiếp khác nhau.

Ba mẹ có thể giúp con học cách kiểm soát âm lượng mà không khiến trẻ cảm thấy mình bị cấm nói hoặc thể hiện cảm xúc.

Vì sao trẻ thường nói to?

Trẻ nhỏ đang học cách sử dụng giọng nói để giao tiếp.

Khi hào hứng, tức giận hoặc muốn thu hút sự chú ý, âm lượng có thể tăng lên.

Một số bé quen sinh hoạt trong môi trường ồn ào nên thường phải nói lớn để được nghe thấy.

Ngoài ra, trẻ có thể chưa phân biệt được giọng nói phù hợp với từng hoàn cảnh.

Không nên vội kết luận bé thiếu lịch sự.

Phân biệt nói to và nói không phù hợp

Nói lớn không phải lúc nào cũng sai.

Khi chơi ngoài sân rộng, trẻ có thể cần gọi bạn bằng giọng lớn hơn bình thường.

Nhưng trong thư viện, bệnh viện hoặc khi người khác đang nghỉ ngơi, âm lượng cần được điều chỉnh.

Ba mẹ nên dạy con nhận biết hoàn cảnh thay vì yêu cầu trẻ luôn phải nói nhỏ.

Làm mẫu bằng giọng nói

Trẻ thường bắt chước cách người lớn giao tiếp.

Nếu ba mẹ thường xuyên gọi nhau từ xa bằng giọng lớn hoặc quát khi tức giận, con có thể xem đó là cách nói bình thường.

Người lớn nên cố gắng nói rõ ràng, bình tĩnh và phù hợp với không gian.

Không nên hét lớn để yêu cầu trẻ giảm âm lượng.

Hành động mẫu có thể hiệu quả hơn những lời nhắc lặp đi lặp lại.

Giới thiệu các mức âm lượng

Ba mẹ có thể cùng con phân biệt giọng thì thầm, giọng trò chuyện và giọng gọi lớn.

Hãy thử nói cùng một câu bằng những mức âm lượng khác nhau.

Ví dụ: “Con muốn uống nước”.

Sau đó, hỏi trẻ mức nào phù hợp khi ngồi cạnh người khác.

Không cần dùng những thuật ngữ phức tạp.

Trẻ có thể học thông qua trải nghiệm trực tiếp.

Dùng tín hiệu nhắc nhẹ

Thay vì liên tục nói “Im lặng”, ba mẹ có thể thống nhất một tín hiệu đơn giản.

Ví dụ, người lớn đặt ngón tay gần môi để nhắc trẻ giảm âm lượng.

Tín hiệu cần được giới thiệu trước khi sử dụng.

Không nên biến nó thành cách đe dọa hoặc làm trẻ xấu hổ trước đám đông.

Khi con điều chỉnh được giọng nói, ba mẹ có thể ghi nhận nỗ lực.

Không cắt ngang câu chuyện của trẻ

Khi bé đang hào hứng kể chuyện, việc người lớn liên tục ngắt lời có thể khiến con khó chịu.

Ba mẹ có thể chờ một khoảng ngắn rồi nhắc nhẹ: “Mẹ rất muốn nghe, mình nói nhỏ hơn một chút nhé”.

Cách này vừa giữ được sự kết nối, vừa hướng dẫn kỹ năng giao tiếp.

Trẻ cần hiểu rằng điều mình nói vẫn quan trọng.

Quan tâm đến môi trường xung quanh

Nếu gia đình đang ở nơi có tivi bật lớn hoặc nhiều người cùng nói chuyện, trẻ có thể tự tăng âm lượng.

Ba mẹ nên giảm tiếng ồn không cần thiết khi muốn con trò chuyện nhẹ nhàng.

Không nên chỉ yêu cầu trẻ thay đổi trong khi môi trường vẫn quá ồn.

Một không gian phù hợp giúp con dễ điều chỉnh hơn.

Dạy trẻ chờ người khác nói xong

Một số trẻ nói to vì sợ không được chú ý.

Ba mẹ có thể hướng dẫn con gọi tên người muốn trò chuyện rồi chờ phản hồi.

Ví dụ: “Mẹ ơi, con muốn kể chuyện”.

Nếu người lớn đang bận, nên thông báo khi nào có thể lắng nghe.

Không nên liên tục bỏ qua trẻ rồi trách con vì phải nói lớn.

Khi trẻ không nhận ra âm lượng của mình

Một số bé cần được nhắc nhiều lần mới hình thành khả năng tự điều chỉnh.

Ba mẹ có thể dùng trò chơi đoán giọng nói hoặc đóng vai các không gian khác nhau.

Không cần yêu cầu trẻ thành thạo ngay.

Khả năng kiểm soát âm lượng thường phát triển dần theo tuổi và trải nghiệm.

Chú ý đến khả năng nghe

Nếu trẻ thường xuyên nói rất to, hay hỏi lại, không phản ứng khi được gọi hoặc có dấu hiệu nghe kém, ba mẹ nên đưa con đi kiểm tra thính lực.

Một số khó khăn về nghe có thể ảnh hưởng đến việc điều chỉnh âm lượng.

Tuy nhiên, không phải trẻ nói to đều có vấn đề thính giác.

Cần đánh giá dựa trên nhiều dấu hiệu.

BabyFun và trò chơi giao tiếp

Các bộ đồ chơi nhập vai, mô hình lớp học và trò chơi kể chuyện phù hợp tại BabyFun có thể giúp trẻ luyện sử dụng giọng nói theo tình huống.

Ba mẹ có thể cùng con đóng vai nhân viên thư viện, người bán hàng hoặc giáo viên.

Trong mỗi vai, trẻ thử lựa chọn âm lượng phù hợp.

Mô hình thuê đồ chơi giúp gia đình thay đổi hoạt động theo sở thích của bé.

Khi bé hay nói quá to, ba mẹ nên hướng dẫn bằng ví dụ cụ thể thay vì chỉ trách mắng.

Trẻ cần được khuyến khích giao tiếp, đồng thời học cách quan tâm đến những người xung quanh.

Một giọng nói phù hợp không phải là giọng nói luôn nhỏ, mà là giọng nói được điều chỉnh theo hoàn cảnh.