Bé nghe âm thanh xa gần

Khi một chiếc xe cứu thương đi qua con phố, trẻ có thể nghe thấy tiếng còi từ xa rồi nhận ra âm thanh rõ hơn khi xe đến gần. Trong nhà, bé cũng có thể chú ý đến tiếng ba gọi từ phòng bên cạnh hoặc tiếng chuông đồ chơi ở ngay trước mặt.

Những trải nghiệm ấy giúp trẻ khám phá một đặc điểm thú vị của âm thanh: cùng một nguồn phát nhưng cảm nhận có thể thay đổi theo khoảng cách và môi trường.

Ba mẹ có thể tận dụng những hoạt động đơn giản để giúp trẻ luyện khả năng lắng nghe và định hướng âm thanh.

Âm thanh thay đổi theo khoảng cách như thế nào?

Thông thường, khi nguồn phát âm thanh ở xa hơn, âm nghe được tại vị trí của người nghe có xu hướng nhỏ hơn, nếu các điều kiện khác tương tự.

Tuy nhiên, âm thanh còn chịu ảnh hưởng của tường, cửa, vật cản và tiếng ồn xung quanh.

Ví dụ, tiếng chuông phát ra trong phòng kín có thể khác với khi nghe ngoài sân.

Đối với trẻ nhỏ, ba mẹ không cần giải thích các nguyên tắc vật lý phức tạp.

Hãy bắt đầu bằng những câu hỏi đơn giản: “Con nghe tiếng chuông ở gần hay xa?”.

Bắt đầu bằng tiếng chuông nhẹ

Ba mẹ có thể sử dụng một nhạc cụ đồ chơi tạo âm thanh vừa phải.

Đầu tiên, người lớn đứng gần trẻ và phát ra một tiếng chuông ngắn.

Sau đó, di chuyển ra xa hơn một chút rồi lặp lại.

Hãy hỏi: “Lần nào con nghe rõ hơn?”.

Trẻ có thể nhận ra sự khác biệt.

Không nên sử dụng âm thanh quá lớn để làm rõ khoảng cách vì có thể gây khó chịu hoặc ảnh hưởng đến thính giác.

Trò chơi tìm hướng âm thanh

Với trẻ đủ lớn, ba mẹ có thể tổ chức trò chơi xác định vị trí âm thanh.

Người lớn đứng ở một trong vài vị trí an toàn trong phòng rồi phát ra tiếng lắc nhạc cụ nhẹ.

Trẻ thử chỉ về hướng phát ra âm thanh.

Sau đó, đổi vị trí và thực hiện lại.

Nếu bé chưa xác định đúng, ba mẹ có thể cho con quan sát trực tiếp nguồn phát rồi thử lại.

Không cần bịt mắt trẻ hoặc yêu cầu con di chuyển trong khi không nhìn thấy đường.

Khám phá âm thanh qua vật cản

Ba mẹ có thể thử phát ra âm thanh nhẹ khi cửa phòng mở và khi cửa khép lại, trong điều kiện trẻ vẫn ở vị trí an toàn.

Hãy hỏi: “Con nghe hai lần có giống nhau không?”.

Trẻ có thể nhận thấy âm thanh thay đổi.

Với trẻ lớn hơn, người lớn có thể giải thích rằng vật cản có thể làm âm thanh nghe nhỏ hoặc khác đi.

Không cần thực hiện trong không gian kín, tối hoặc khiến trẻ cảm thấy bị tách khỏi người chăm sóc.

Kết hợp với trò chơi nhập vai

Một bộ mô hình thành phố có thể trở thành bối cảnh cho hoạt động khám phá âm thanh.

Ví dụ, trẻ đóng vai người lái tàu.

Ba mẹ tạo tiếng chuông nhỏ khi đoàn tàu tưởng tượng đang ở xa và thay đổi âm lượng nhẹ nhàng khi tàu đến gần.

Hoạt động này giúp trẻ liên hệ âm thanh với chuyển động và vị trí trong câu chuyện.

Tuy nhiên, cần giải thích rằng âm lượng do người lớn điều chỉnh trong trò chơi chỉ là cách mô phỏng.

Dạy trẻ lắng nghe môi trường

Trong sinh hoạt hằng ngày, ba mẹ có thể cùng trẻ chú ý đến những âm thanh quen thuộc.

Ví dụ, tiếng chim ngoài cửa sổ, tiếng mưa trên mái hoặc tiếng bước chân trong hành lang.

Hãy hỏi: “Con nghĩ âm thanh đó đến từ đâu?”.

Sau đó, cùng tìm hiểu trong phạm vi an toàn.

Không yêu cầu trẻ chạy ra đường hoặc tiếp cận nguồn âm thanh chưa rõ để kiểm tra.

Tôn trọng mức độ nhạy cảm của trẻ

Một số trẻ thích trò chơi âm thanh, trong khi những bé khác dễ khó chịu với tiếng động.

Nếu con che tai, nhăn mặt hoặc muốn dừng, ba mẹ nên giảm âm lượng hoặc kết thúc hoạt động.

Không nên bất ngờ tạo tiếng động lớn để thử phản ứng của trẻ.

Mục tiêu là khám phá trong cảm giác thoải mái, không phải kiểm tra sức chịu đựng.

Khi trẻ khó xác định nguồn âm

Khả năng nhận biết hướng âm thanh có thể khác nhau tùy độ tuổi, môi trường và mức độ tập trung.

Nếu ba mẹ nhận thấy trẻ thường xuyên không phản ứng với âm thanh quen thuộc, khó nghe lời nói hoặc có dấu hiệu bất thường về thính giác, nên trao đổi với chuyên gia y tế phù hợp.

Không thể đánh giá thính lực chính xác chỉ qua trò chơi tại nhà.

BabyFun và trò chơi lắng nghe

Các bộ nhạc cụ đồ chơi, mô hình phương tiện và đồ chơi nhập vai phù hợp tại BabyFun có thể hỗ trợ gia đình tạo những hoạt động khám phá âm thanh.

Ba mẹ nên ưu tiên sản phẩm có âm lượng vừa phải và phù hợp độ tuổi.

Mô hình thuê đồ chơi giúp gia đình thử các dạng nhạc cụ và đồ chơi tương tác khác nhau theo sở thích của con.

Âm thanh là một phần quen thuộc của cuộc sống, nhưng mỗi tiếng động đều có thể mang đến điều thú vị để quan sát.

Khi ba mẹ cùng trẻ lắng nghe, so sánh và tìm hiểu nguồn phát trong môi trường an toàn, con có thêm cơ hội phát triển khả năng chú ý và nhận biết không gian xung quanh.