Khi bé hay đổi luật chơi

Trong lúc chơi cùng con, nhiều ba mẹ từng gặp tình huống khá thú vị: vừa thống nhất luật chơi xong, bé đã muốn thay đổi. Khi chơi đua xe, trẻ có thể quyết định chiếc xe màu đỏ được xuất phát trước. Nhưng đến lúc xe xanh sắp thắng, con lại nghĩ ra một quy tắc mới.

Đôi khi, trẻ còn muốn tự đặt luật cho tất cả mọi người và tỏ ra không hài lòng khi người khác không làm theo.

Hành vi này có thể khiến người lớn băn khoăn liệu con có đang quá muốn kiểm soát hay chưa biết tôn trọng quy tắc.

Tuy nhiên, việc thay đổi luật chơi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có trí tưởng tượng và khả năng hiểu quy tắc còn đang phát triển.

Vì sao trẻ muốn thay đổi luật?

Đối với trẻ nhỏ, ranh giới giữa trò chơi tưởng tượng và trò chơi có quy tắc cố định chưa phải lúc nào cũng rõ ràng.

Khi chơi với ô tô, bé có thể tưởng tượng rằng xe đỏ có khả năng bay, còn xe xanh phải dừng lại để sửa chữa.

Những thay đổi này có thể là một phần của câu chuyện do trẻ sáng tạo.

Trong những trường hợp khác, bé thay đổi luật vì không muốn thua hoặc chưa hiểu vì sao mọi người cần tuân theo cùng một quy tắc.

Ba mẹ cần quan sát tình huống cụ thể trước khi hướng dẫn.

Phân biệt trò chơi tự do và trò chơi có luật

Không phải hoạt động vui chơi nào cũng cần quy tắc cố định.

Với trò chơi tưởng tượng, ba mẹ có thể để trẻ sáng tạo những tình huống bất ngờ.

Ví dụ, trong trò chơi xây thành phố, con có thể quyết định hôm nay tất cả ô tô đều biến thành tàu hỏa.

Những ý tưởng này không nhất thiết phải bị sửa lại.

Ngược lại, với trò chơi có luật rõ ràng như ghép hình theo lượt hoặc trò chơi bàn cờ phù hợp độ tuổi, trẻ cần dần hiểu rằng quy tắc chung giúp mọi người tham gia công bằng.

Thống nhất trước khi bắt đầu

Với trẻ đã đủ khả năng hiểu, ba mẹ có thể cùng con thống nhất một vài quy tắc đơn giản.

Ví dụ, khi chơi thả bóng vào rổ, mỗi người được ném ba lần rồi đổi lượt.

Hãy nhắc lại luật bằng câu ngắn và làm mẫu một vòng.

Nếu trẻ muốn thay đổi, ba mẹ có thể đề nghị: “Mình chơi hết lượt này rồi cùng chọn luật mới nhé”.

Cách này giúp trẻ hiểu rằng việc thay đổi quy tắc cần có sự đồng thuận.

Cho trẻ cơ hội tự sáng tạo luật

Thay vì luôn yêu cầu con làm theo quy tắc của người lớn, ba mẹ có thể dành một phần thời gian để trẻ tự thiết kế trò chơi.

Ví dụ, với bộ khối màu, bé có thể nghĩ ra cách phân loại hoặc một thử thách xây dựng mới.

Ba mẹ hãy hỏi: “Luật chơi của con là gì?” và “Nếu mẹ tham gia thì mẹ cần làm thế nào?”.

Khi phải giải thích quy tắc cho người khác, trẻ có cơ hội luyện khả năng diễn đạt và tư duy logic.

Hướng dẫn trẻ chấp nhận kết quả

Nếu bé liên tục đổi luật để tránh thua, ba mẹ nên nhẹ nhàng giải thích.

Có thể nói: “Mẹ hiểu con muốn thắng. Nhưng nếu thay đổi luật khi đang chơi, mọi người sẽ khó biết phải làm thế nào”.

Sau đó, hãy cùng trẻ hoàn thành một lượt chơi ngắn.

Không cần cố tạo ra tình huống để con thất bại nhiều lần. Mục tiêu là giúp trẻ hiểu sự công bằng chứ không phải kiểm tra khả năng chịu đựng.

Khi chơi cùng bạn bè

Trong hoạt động nhóm, trẻ có thể gặp mâu thuẫn vì mỗi bạn muốn sử dụng luật khác nhau.

Ba mẹ có thể hướng dẫn các bé thảo luận và lựa chọn một phương án chung.

Với trẻ nhỏ, người lớn nên hỗ trợ bằng cách đưa ra hai lựa chọn rõ ràng.

Chẳng hạn, cả nhóm có thể chơi theo luật của bạn thứ nhất trong năm phút, sau đó chuyển sang luật của bạn thứ hai.

Cách này giúp trẻ tập làm quen với việc thương lượng.

BabyFun và những trò chơi linh hoạt

Các bộ đồ chơi xây dựng, đường đua, đồ chơi vận động và trò chơi tương tác phù hợp tại BabyFun có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau.

Ba mẹ có thể kết hợp hoạt động chơi tự do với những trò chơi có quy tắc đơn giản để trẻ trải nghiệm cả sáng tạo và hợp tác.

Một bộ đồ chơi không nhất thiết chỉ có một cách sử dụng, miễn là cách chơi mới vẫn bảo đảm an toàn.

Khi trẻ thích đổi luật, điều quan trọng là phân biệt lúc nào con đang sáng tạo và lúc nào cần học cách tôn trọng thỏa thuận.

Sự linh hoạt và khả năng tuân thủ quy tắc đều là những kỹ năng cần thiết.

Khi được hướng dẫn phù hợp, trẻ có thể vừa giữ được trí tưởng tượng phong phú vừa học cách vui chơi công bằng với người khác.