Khi bé bị hiểu lầm

Một ngày, trẻ trở về nhà với vẻ mặt buồn bã và kể rằng mình bị cô giáo nhắc nhở vì một việc không làm. Trong tình huống khác, bé có thể bị bạn bè cho rằng đã lấy một món đồ dù con không hề liên quan.

Bị hiểu lầm là trải nghiệm khó chịu đối với cả người lớn và trẻ nhỏ.

Ở tuổi tiểu học, bé có thể chưa biết cách giải thích sự việc rõ ràng. Một số trẻ phản ứng bằng cách khóc, tức giận hoặc im lặng.

Ba mẹ có thể giúp con nhận biết cảm xúc, trình bày thông tin và tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp khi xảy ra hiểu lầm.

Lắng nghe câu chuyện của trẻ

Khi con nói mình bị hiểu lầm, ba mẹ nên dành thời gian lắng nghe.

Có thể hỏi: “Chuyện xảy ra lúc nào?” hoặc “Con muốn kể lại từ đầu không?”.

Không nên lập tức kết luận rằng trẻ đúng hoặc người khác sai.

Một câu chuyện có thể có nhiều góc nhìn.

Tuy nhiên, việc chưa đưa ra kết luận không có nghĩa phủ nhận cảm xúc của con.

Ba mẹ có thể công nhận rằng bé đang buồn hoặc tức giận.

Giúp trẻ kể sự việc theo trình tự

Khi cảm xúc mạnh, trẻ có thể kể chuyện không theo thứ tự.

Ba mẹ có thể hướng dẫn con bắt đầu từ những điều đã xảy ra trước.

Ví dụ, ai có mặt, mọi người đang làm gì và sự việc diễn biến như thế nào.

Không nên hỏi dồn dập khiến trẻ cảm thấy bị thẩm vấn.

Có thể sử dụng giấy vẽ hoặc những đồ vật đơn giản để giúp con mô tả.

Mục tiêu là làm rõ thông tin, không phải tìm cách buộc trẻ đưa ra một câu trả lời mong muốn.

Phân biệt sự thật và suy đoán

Một số hiểu lầm xuất hiện vì mọi người chỉ nhìn thấy một phần tình huống.

Ví dụ, giáo viên thấy trẻ đứng cạnh chiếc hộp bị đổ nên nghĩ rằng con làm rơi.

Ba mẹ có thể giải thích rằng việc đứng gần không tự động chứng minh một người gây ra sự việc.

Tuy nhiên, cũng cần xem xét những thông tin khác.

Trẻ nên học cách trình bày điều mình biết và thừa nhận điều chưa rõ.

Không nên tự thêm chi tiết để khiến câu chuyện có lợi hơn.

Dạy trẻ giải thích bình tĩnh

Khi bị hiểu lầm, trẻ có thể muốn hét lên để chứng minh mình đúng.

Ba mẹ có thể hướng dẫn con sử dụng câu ngắn, rõ ràng.

Ví dụ: “Thưa cô, con muốn giải thích điều đã xảy ra”.

Sau đó, trẻ trình bày thông tin mình biết.

Nếu đang quá xúc động, con có thể xin thời gian bình tĩnh.

Không nên yêu cầu trẻ phải tự đối đầu với người lớn đang có hành vi đe dọa hoặc gây tổn thương.

Trong những trường hợp ấy, bé cần sự hỗ trợ từ người chăm sóc phù hợp.

Không phải mọi hiểu lầm đều được giải quyết ngay

Đôi khi, người khác cần thời gian để kiểm tra thông tin.

Ba mẹ nên giải thích rằng không phải lúc nào mọi chuyện cũng sáng tỏ ngay lập tức.

Trẻ có thể cảm thấy thất vọng khi người khác chưa tin mình.

Gia đình có thể giúp con xác định bước tiếp theo.

Ví dụ, trao đổi với giáo viên hoặc người có trách nhiệm.

Không nên khuyến khích trẻ tranh cãi kéo dài khi không có thêm thông tin.

Khi trẻ hiểu lầm người khác

Đôi khi, chính con là người đưa ra kết luận vội vàng.

Ví dụ, bé nghĩ bạn cố tình không chào mình nhưng thực tế bạn không nghe thấy.

Ba mẹ có thể hướng dẫn trẻ xem xét những khả năng khác.

Có thể hỏi: “Liệu còn lý do nào khác không?”.

Điều này giúp con tránh đánh giá người khác chỉ từ một hành động.

Tuy nhiên, cũng không nên luôn yêu cầu trẻ bỏ qua những hành vi gây tổn thương rõ ràng.

Học cách sửa hiểu lầm

Khi sự việc được làm rõ, các bên có thể cần trao đổi để khôi phục mối quan hệ.

Nếu trẻ đã trách nhầm bạn, ba mẹ có thể hướng dẫn con thừa nhận và xin lỗi.

Nếu con là người bị hiểu lầm, người lớn nên hỗ trợ để trẻ được giải thích và đối xử công bằng.

Không nên ép trẻ phải lập tức vui vẻ trở lại.

Cảm giác bị tổn thương có thể cần thời gian để dịu đi.

Khi hiểu lầm lặp lại

Nếu trẻ thường xuyên bị đổ lỗi, cô lập hoặc đối xử thiếu công bằng, ba mẹ cần xem xét nghiêm túc.

Có thể trao đổi với giáo viên và tìm hiểu thông tin từ nhiều phía.

Không nên mặc định rằng mọi sự việc chỉ là hiểu lầm nhỏ.

Nếu có dấu hiệu bắt nạt hoặc đối xử gây tổn thương, cần có biện pháp bảo vệ phù hợp.

Trẻ không nên phải tự giải quyết một mình.

Ba mẹ làm gương khi hiểu nhầm con

Người lớn đôi khi cũng đưa ra kết luận vội vàng.

Ví dụ, ba mẹ nghĩ con chưa làm bài tập vì mải chơi nhưng thực tế bé đã hoàn thành ở trường.

Khi nhận ra mình hiểu nhầm, người lớn nên thừa nhận.

Có thể nói: “Mẹ đã chưa hỏi rõ mà vội trách con”.

Điều này giúp trẻ hiểu rằng sửa sai là điều cần thiết ở mọi độ tuổi.

BabyFun và trò chơi kể lại sự việc

Đối với BabyFun, những bộ đồ chơi nhập vai hoặc mô hình nhân vật có thể giúp trẻ luyện cách kể lại một tình huống.

Ba mẹ có thể tạo câu chuyện trong đó hai nhân vật hiểu nhầm nhau vì thiếu thông tin.

Sau đó, trẻ thử đưa ra lời giải thích phù hợp.

BabyFun cũng có thể gợi ý trò chơi sắp xếp tranh theo trình tự để bé luyện khả năng kể chuyện rõ ràng.

Tuy nhiên, khi xảy ra hiểu lầm thực tế nghiêm trọng, trẻ vẫn cần sự hỗ trợ trực tiếp từ người lớn.

Bị hiểu lầm có thể khiến trẻ buồn và mất tự tin. Khi được lắng nghe, hướng dẫn trình bày sự thật và hỗ trợ giải quyết công bằng, con sẽ dần học cách ứng xử bình tĩnh hơn trước những tình huống khó chịu.