Khi bé ghen tị

Một ngày nọ, trẻ trở về nhà và kể rằng bạn cùng lớp vừa được mua chiếc xe đồ chơi mới. Bé lập tức hỏi vì sao mình không có món tương tự.

Trong tình huống khác, con có thể buồn vì bạn được giáo viên khen hoặc đạt thành tích tốt hơn.

Những cảm xúc ấy thường được người lớn gọi là ghen tị.

Dù không dễ chịu, ghen tị là cảm xúc có thể xuất hiện trong quá trình trẻ nhận biết sự khác biệt giữa bản thân và người khác.

Ba mẹ có thể giúp con hiểu cảm xúc này mà không khiến trẻ xấu hổ.

Vì sao trẻ so sánh với bạn bè?

Khi lớn lên, trẻ ngày càng quan tâm đến vị trí của mình trong nhóm.

Bé nhận thấy bạn có món đồ khác, học một kỹ năng nhanh hơn hoặc được nhiều người chú ý.

Những sự khác biệt này có thể khiến trẻ mong muốn được giống bạn.

Tuy nhiên, khả năng nhìn nhận hoàn cảnh của người khác vẫn đang phát triển.

Trẻ có thể chưa hiểu rằng mỗi gia đình có điều kiện, lựa chọn và ưu tiên khác nhau.

Vì vậy, ba mẹ cần giải thích bằng những ví dụ gần gũi.

Đừng trách trẻ vì cảm thấy ghen tị

Khi con nói “Con ghét bạn vì bạn có đồ chơi đẹp”, người lớn có thể cảm thấy khó chịu.

Tuy nhiên, việc trách mắng cảm xúc không giúp trẻ hiểu cách xử lý.

Ba mẹ có thể nói: “Con đang buồn vì cũng muốn có món đồ giống bạn”.

Sau đó, hướng dẫn rằng cảm xúc là điều có thể xảy ra, nhưng hành vi làm tổn thương người khác thì không được chấp nhận.

Trẻ có thể thất vọng mà vẫn cần cư xử tôn trọng với bạn bè.

Phân biệt mong muốn và quyền sở hữu

Một em bé có thể nghĩ rằng nếu bạn có món đồ mới thì mình cũng phải có.

Ba mẹ nên giải thích rằng mỗi gia đình đưa ra quyết định mua sắm khác nhau.

Ví dụ: “Bạn có chiếc xe ấy. Nhà mình chưa có kế hoạch mua món này”.

Không cần nói rằng mong muốn của trẻ là vô lý.

Có thể cùng con tìm hiểu điều gì khiến bé thích món đồ đó.

Đôi khi, trẻ chỉ muốn trải nghiệm một cách chơi mới chứ không nhất thiết cần sở hữu sản phẩm.

Không dùng so sánh để tạo động lực

Một số phụ huynh thường nói: “Con nhìn bạn mà học tập”.

Tuy nhiên, nếu được sử dụng thường xuyên, cách nói này có thể khiến trẻ cảm thấy mình luôn kém hơn người khác.

Ba mẹ nên tập trung vào sự tiến bộ cá nhân.

Ví dụ: “Tháng trước con chưa đọc được đoạn này, bây giờ con đã đọc tốt hơn”.

Trẻ cần hiểu rằng mỗi người có tốc độ phát triển và thế mạnh khác nhau.

Việc học hỏi từ bạn bè có thể tích cực, nhưng không nên biến thành cuộc cạnh tranh liên tục.

Giúp trẻ nhận biết thế mạnh của mình

Khi trẻ chỉ chú ý đến thành tích của người khác, ba mẹ có thể cùng con nhìn lại những điều bản thân làm được.

Có bé thích vẽ, có trẻ giỏi quan sát hoặc kiên trì xây dựng mô hình.

Không cần khẳng định con giỏi nhất ở một lĩnh vực.

Điều quan trọng là giúp bé nhận ra mình có những khả năng và sở thích riêng.

Ba mẹ cũng có thể khuyến khích con thử hoạt động mới nếu thực sự hứng thú.

Dạy trẻ vui với thành công của bạn

Một kỹ năng cần thời gian rèn luyện là biết chúc mừng khi người khác đạt kết quả tốt.

Ba mẹ có thể làm mẫu bằng những câu đơn giản.

Ví dụ: “Bạn đã cố gắng nhiều để hoàn thành bức tranh. Mình chúc mừng bạn nhé”.

Tuy nhiên, không nên ép trẻ phải lập tức vui vẻ khi đang thất vọng.

Hãy cho con thời gian xử lý cảm xúc trước khi hướng dẫn cách ứng xử.

Trẻ có thể vừa buồn vì mình chưa đạt mục tiêu, vừa học cách tôn trọng thành công của bạn.

Khi ghen tị dẫn đến hành vi không phù hợp

Một số trẻ có thể giấu đồ, phá sản phẩm của bạn hoặc nói lời khó nghe vì ghen tị.

Trong trường hợp này, ba mẹ cần đặt giới hạn rõ ràng.

Ví dụ: “Con có thể buồn, nhưng không được làm hỏng đồ của bạn”.

Sau đó, hướng dẫn trẻ khắc phục hậu quả phù hợp.

Không nên gắn nhãn con là người xấu tính.

Cần tập trung vào hành vi và cách thay đổi.

Tạo môi trường ít so sánh

Trong gia đình, người lớn nên hạn chế so sánh anh chị em hoặc bạn bè với nhau.

Những câu như “Sao con không ngoan bằng chị?” có thể làm tăng cảm giác cạnh tranh.

Thay vào đó, ba mẹ có thể ghi nhận nỗ lực và nhu cầu riêng của từng trẻ.

Cũng nên tránh sử dụng quà tặng như thước đo tình yêu thương.

Một món đồ đắt tiền không có nghĩa người nhận được yêu quý hơn.

BabyFun và trải nghiệm không cần sở hữu

Đối với BabyFun, mô hình cho thuê đồ chơi có thể giúp ba mẹ trò chuyện với trẻ về sự khác biệt giữa trải nghiệm và sở hữu.

Khi con thích một món đồ của bạn, gia đình có thể tìm hiểu xem bé muốn chơi theo cách nào.

Trong những trường hợp phù hợp, việc thuê hoặc sử dụng chung đồ chơi có thể là một lựa chọn thay vì mua mới.

BabyFun cũng có thể gợi ý những trò chơi hợp tác, nơi các bé cùng xây dựng sản phẩm thay vì so sánh ai có đồ chơi đắt hơn.

Tuy nhiên, không nên dùng đồ chơi để giải quyết mọi cảm xúc ghen tị.

Ghen tị là một phần của đời sống cảm xúc. Khi được lắng nghe và hướng dẫn, trẻ sẽ dần học cách tôn trọng sự khác biệt, ghi nhận giá trị bản thân và xây dựng mối quan hệ tích cực với bạn bè.