🗂️ Đồ chơi giúp trẻ sắp xếp thế giới – Khi bộ não học cách phân loại thông tin

Trên bàn có nhiều mô hình động vật: chó, mèo, cá, chim, voi và cá heo.

Ba mẹ hỏi: “Con có thể chia những con vật này thành các nhóm không?”.

Ban đầu, trẻ xếp những con vật cùng màu cạnh nhau.

Sau đó, khi được hỏi thêm, bé lại chia thành nhóm sống dưới nước và nhóm sống trên cạn.

Điều thú vị là cùng một bộ đồ chơi nhưng trẻ có thể tổ chức thông tin theo nhiều cách khác nhau.

Đây là một biểu hiện của khả năng phân loại trong quá trình phát triển nhận thức.

Vì sao trẻ cần học cách phân loại?

Thế giới xung quanh chứa rất nhiều sự vật và thông tin.

Nếu chỉ ghi nhớ từng đồ vật riêng lẻ, trẻ sẽ khó nhận ra những điểm chung giữa chúng.

Khả năng phân loại giúp trẻ sắp xếp sự vật dựa trên những đặc điểm giống nhau hoặc khác nhau.

Ví dụ, trẻ có thể nhận biết nhóm đồ chơi có bánh xe, nhóm đồ chơi bằng gỗ hoặc nhóm động vật sống dưới nước.

Những cách phân nhóm này giúp bé tổ chức thông tin và xây dựng hiểu biết về thế giới.

Một món đồ có thể thuộc nhiều nhóm

Điểm thú vị của hoạt động phân loại là không phải đồ vật nào cũng chỉ thuộc một nhóm cố định.

Một chiếc ô tô đồ chơi màu đỏ có thể thuộc nhóm phương tiện giao thông.

Nhưng nó cũng có thể thuộc nhóm đồ chơi màu đỏ hoặc nhóm đồ chơi có bánh xe.

Khi trẻ nhận ra điều này, bé có cơ hội hiểu rằng cách phân loại phụ thuộc vào tiêu chí đang sử dụng.

Ba mẹ có thể hỏi: “Nếu mình chia theo màu sắc thì sao?” hoặc “Nếu chia theo nơi sống thì các con vật sẽ nằm ở đâu?”.

Những câu hỏi ấy giúp trẻ thay đổi cách nhìn nhận cùng một tập hợp đồ vật.

Từ phân loại đơn giản đến phân loại nhiều tiêu chí

Với trẻ nhỏ, phụ huynh có thể bắt đầu bằng một đặc điểm dễ nhận biết như màu sắc.

Ví dụ, tất cả khối màu đỏ được đặt vào một khay, khối màu xanh vào khay khác.

Khi trẻ đã quen, hoạt động có thể mở rộng sang hình dạng hoặc kích thước.

Với trẻ lớn hơn, ba mẹ có thể kết hợp hai tiêu chí.

Chẳng hạn, trẻ cần tìm những khối vừa có màu đỏ vừa có hình tròn.

Nhiệm vụ này yêu cầu bé chú ý đến nhiều đặc điểm cùng lúc.

Tuy nhiên, độ khó cần tăng dần và phù hợp với khả năng của từng trẻ.

Phân loại không chỉ giúp học toán

Khả năng phân loại có liên hệ với nhiều hoạt động khác nhau.

Khi sắp xếp quần áo, trẻ có thể phân biệt áo và quần.

Khi cất đồ chơi, bé có thể chia xe vào một hộp và khối lắp ghép vào hộp khác.

Khi quan sát thiên nhiên, trẻ có thể nhận ra những điểm chung giữa các loài cây hoặc động vật.

Nhờ vậy, trò chơi phân loại có thể tạo ra những trải nghiệm gần gũi với sinh hoạt hằng ngày.

Đừng vội coi mọi cách phân nhóm khác lạ là sai

Đôi khi trẻ đưa ra một cách phân loại mà người lớn không nghĩ đến.

Ví dụ, bé xếp con cá heo cùng với chiếc thuyền vì cả hai đều liên quan đến biển.

Nếu tiêu chí là loài động vật, cách xếp này không phù hợp.

Nhưng nếu trẻ đang phân nhóm theo chủ đề biển, lựa chọn ấy lại có lý do.

Thay vì sửa ngay, ba mẹ có thể hỏi: “Vì sao con đặt hai món này cạnh nhau?”.

Câu trả lời giúp phụ huynh hiểu cách trẻ đang suy nghĩ.

BabyFun và những trải nghiệm phân loại đa dạng

Các bộ mô hình động vật, phương tiện giao thông, khối hình học và đồ chơi phân loại đều có thể được sử dụng để tổ chức hoạt động.

Thông qua mô hình thuê đồ chơi BabyFun, phụ huynh có thể cân nhắc luân phiên các nhóm sản phẩm để trẻ tiếp xúc với nhiều đặc điểm và chủ đề khác nhau.

Việc thay đổi vật liệu và bối cảnh có thể giúp trẻ nhận ra rằng cùng một nguyên tắc phân loại có thể được áp dụng trong nhiều tình huống.

Khi thế giới trở nên có cấu trúc hơn

Một bộ mô hình động vật không chỉ giúp trẻ gọi tên các con vật.

Nó còn có thể tạo cơ hội để bé quan sát điểm chung, nhận biết khác biệt và tổ chức thông tin.

Khi trẻ thay đổi tiêu chí phân nhóm, bé đang thực hành nhìn cùng một sự vật từ nhiều góc độ.

Đó là một trong những giá trị thú vị của đồ chơi: giúp trẻ từng bước xây dựng cách hiểu có tổ chức về thế giới xung quanh.