🎲 Đồ chơi và nghệ thuật lựa chọn – Khi trẻ học cách đưa ra quyết định

Một em bé đang chơi trò di chuyển quân cờ trên bàn.

Trước mặt bé xuất hiện hai con đường. Một con đường ngắn nhưng có chướng ngại vật, con đường còn lại dài hơn nhưng dễ di chuyển.

Bé phải lựa chọn hướng đi.

Dù chỉ là một trò chơi đơn giản, tình huống này có thể tạo cơ hội để trẻ thực hành một kỹ năng quan trọng: đưa ra quyết định dựa trên thông tin và mục tiêu.

Trẻ bắt đầu học cách lựa chọn từ rất sớm

Trong sinh hoạt hằng ngày, trẻ thường xuyên đưa ra những lựa chọn.

Bé chọn món đồ chơi muốn sử dụng, màu sắc yêu thích hoặc nhân vật muốn đóng vai.

Ban đầu, nhiều lựa chọn chủ yếu dựa trên sở thích tức thời.

Khi lớn hơn, trẻ dần có khả năng cân nhắc thêm những yếu tố khác như mục tiêu, quy tắc và kết quả có thể xảy ra.

Đồ chơi có thể tạo ra môi trường đơn giản để trẻ thực hành quá trình này.

Trò chơi bàn cờ mang đến những quyết định nhỏ

Một số trò chơi bàn cờ dành cho trẻ có thiết kế nhiều hướng di chuyển, nhiệm vụ hoặc lựa chọn.

Trẻ có thể phải quyết định sử dụng quân cờ nào, đi theo con đường nào hoặc thực hiện nhiệm vụ trước.

Không phải lựa chọn nào cũng mang lại kết quả mong muốn.

Đôi khi trẻ chọn đường ngắn nhưng gặp chướng ngại vật. Lần khác, bé chọn đường dài và hoàn thành nhiệm vụ thuận lợi hơn.

Những trải nghiệm này tạo cơ hội để trẻ nhận ra rằng mỗi quyết định có thể dẫn đến kết quả khác nhau.

Học cách cân nhắc thay vì lựa chọn ngẫu nhiên

Ba mẹ có thể hỗ trợ bằng cách hỏi: “Con muốn đạt mục tiêu nào?”, “Hai cách này khác nhau ở đâu?” hoặc “Nếu chọn đường này thì điều gì có thể xảy ra?”.

Những câu hỏi gợi mở giúp trẻ chú ý đến thông tin trước khi lựa chọn.

Tuy nhiên, phụ huynh không nên luôn chỉ ra phương án tốt nhất.

Nếu quyết định của trẻ không gây nguy hiểm, hãy cho bé cơ hội thử nghiệm và quan sát kết quả.

Việc tự đưa ra lựa chọn giúp trẻ có thêm trải nghiệm về trách nhiệm đối với hành động của mình.

Khi lựa chọn không có đáp án hoàn toàn đúng

Không phải mọi tình huống đều có một phương án duy nhất.

Ví dụ, trong trò chơi xây dựng thành phố, trẻ có thể chọn đặt công viên gần trường học hoặc gần khu dân cư.

Cả hai phương án đều có những điểm hợp lý khác nhau.

Khi ba mẹ hỏi vì sao con lựa chọn vị trí ấy, trẻ được khuyến khích giải thích suy nghĩ.

Đây là một cách thực hành lập luận đơn giản.

Trẻ dần hiểu rằng lựa chọn không chỉ là thích hay không thích mà còn có thể dựa trên mục đích cụ thể.

Vai trò của cảm xúc trong quyết định

Đôi khi trẻ đưa ra lựa chọn vì quá hào hứng hoặc thất vọng.

Chẳng hạn, sau khi thua một lượt chơi, bé có thể muốn đổi chiến thuật ngay lập tức mà chưa xem xét nguyên nhân.

Ba mẹ có thể giúp con nhận biết cảm xúc và suy nghĩ về phương án tiếp theo.

Điều quan trọng là không biến trò chơi thành áp lực thắng thua.

Một môi trường vui chơi an toàn giúp trẻ có cơ hội thử nghiệm những lựa chọn khác nhau mà không quá lo lắng về kết quả.

BabyFun và các trò chơi lựa chọn

Thông qua mô hình thuê đồ chơi BabyFun, phụ huynh có thể cân nhắc những nhóm đồ chơi như bàn cờ đơn giản, mô hình xây dựng, trò chơi phân vai và bộ giải quyết nhiệm vụ.

Mỗi nhóm sản phẩm mang đến một kiểu lựa chọn khác nhau.

Có trò yêu cầu lựa chọn nhanh, có trò khuyến khích quan sát lâu hơn, có trò đòi hỏi cân nhắc giữa nhiều mục tiêu.

Việc thay đổi trải nghiệm giúp trẻ thực hành đưa ra quyết định trong những bối cảnh đa dạng.

Mỗi lựa chọn là một cơ hội học hỏi

Một quyết định trong trò chơi có thể không mang lại kết quả tốt nhất, nhưng vẫn tạo ra trải nghiệm có giá trị.

Trẻ có thể quan sát điều xảy ra, suy nghĩ về nguyên nhân và thử lựa chọn khác trong lần tiếp theo.

Đồ chơi không thể thay thế những quyết định thực tế trong cuộc sống, nhưng có thể tạo ra môi trường gần gũi để trẻ từng bước luyện tập khả năng cân nhắc, lựa chọn và điều chỉnh hành động.