🎞️ Đồ chơi Zoetrope – Chiếc trống quay tạo ra hình ảnh chuyển động
Một chiếc trống hình trụ được đặt trên bàn.
Bên trong trống là dải hình ảnh gồm nhiều tư thế khác nhau của một nhân vật.
Khi trống quay, người xem nhìn qua những khe hẹp ở thành trống và có thể thấy nhân vật dường như đang chuyển động.
Đó là Zoetrope, một thiết bị quang học có lịch sử từ thế kỷ XIX, thường được nhắc đến trong quá trình phát triển các hình thức giải trí bằng hình ảnh chuyển động.
Zoetrope không phải máy chiếu phim hiện đại. Nhưng nó cho thấy con người đã tìm ra những cách sáng tạo để biến các hình vẽ tĩnh thành cảm giác chuyển động.
Một chiếc trống chứa nhiều khung hình
Zoetrope truyền thống thường gồm một trống hình trụ có thể quay.
Trên thành trống có những khe quan sát.
Bên trong là dải hình ảnh được sắp xếp theo thứ tự.
Mỗi hình thể hiện một giai đoạn nhỏ của chuyển động.
Ví dụ, một nhân vật đang chạy có thể được vẽ thành nhiều tư thế liên tiếp.
Khi trống đứng yên, người xem nhìn thấy các hình riêng biệt.
Nhưng khi trống quay với tốc độ phù hợp và người xem nhìn qua các khe, chuỗi hình có thể tạo ra cảm giác nhân vật đang chuyển động.
Khác gì đồ chơi Thaumatrope?
Thaumatrope sử dụng hai hình ảnh trên hai mặt của một tấm đĩa.
Khi đĩa quay nhanh, người xem có thể cảm nhận hai hình ảnh kết hợp.
Zoetrope lại sử dụng nhiều hình ảnh liên tiếp để tạo ra cảm giác chuyển động.
Ví dụ, Thaumatrope có thể khiến hình con chim dường như xuất hiện trong chiếc lồng.
Trong khi đó, Zoetrope có thể tạo cảm giác một chú chim đang vỗ cánh.
Đây là hai cơ chế khác nhau dù cùng thuộc nhóm đồ chơi quang học.
Từ những hình vẽ tĩnh đến nhân vật chuyển động
Một hoạt động đơn giản là chuẩn bị dải hình ảnh mô tả quả bóng đang nảy.
Ở hình đầu tiên, quả bóng nằm ở vị trí cao.
Những hình tiếp theo cho thấy bóng dần đi xuống.
Sau đó, bóng chạm đất rồi bật lên.
Khi các hình được đặt đúng thứ tự trong Zoetrope, người xem có thể thấy chuyển động lặp lại.
Trẻ có thể quan sát và thử giải thích điều gì khiến hình ảnh thay đổi.
Tự thiết kế một chuỗi chuyển động
Với trẻ lớn hơn, Zoetrope có thể trở thành hoạt động mỹ thuật kết hợp khám phá hình ảnh.
Cha mẹ chuẩn bị dải giấy có các ô vẽ phù hợp với kích thước thiết bị.
Trẻ lựa chọn một chuyển động đơn giản.
Ví dụ, một bông hoa đang nở.
Ở ô đầu tiên, bông hoa còn khép.
Những ô tiếp theo cho thấy cánh hoa mở dần.
Sau khi hoàn thành, dải hình được đặt vào trống.
Trẻ thử quay và quan sát kết quả.
Nếu chuyển động chưa mượt, bé có thể điều chỉnh sự khác biệt giữa các khung hình.
Khám phá nguyên lý hoạt hình
Zoetrope giúp trẻ tiếp cận ý tưởng cơ bản của hoạt hình: sử dụng nhiều hình ảnh thể hiện các giai đoạn khác nhau của chuyển động.
Tuy nhiên, cảm giác chuyển động không chỉ đơn giản là mắt giữ lại hình ảnh trong một khoảng thời gian.
Quá trình nhận thức thị giác còn liên quan đến cách não bộ xử lý những hình ảnh xuất hiện liên tiếp.
Với trẻ nhỏ, cha mẹ có thể giải thích ngắn gọn rằng nhiều hình ảnh tĩnh được nhìn theo một trình tự phù hợp có thể tạo ra cảm giác chuyển động.
Một món đồ chơi có giá trị lịch sử
Zoetrope là ví dụ về sự kết hợp giữa khoa học, kỹ thuật và nghệ thuật.
Người chế tạo cần tính toán cấu trúc trống, vị trí khe quan sát và cách sắp xếp hình ảnh.
Người vẽ lại phải tạo ra những khung hình có sự thay đổi phù hợp.
Khi hai yếu tố kết hợp, thiết bị tạo nên hiệu ứng thị giác đặc biệt.
Đây là câu chuyện thú vị để giới thiệu cho trẻ về những hình thức giải trí trước khi màn hình điện tử trở nên phổ biến.
Liên hệ với BabyFun
Zoetrope gợi ra hướng phát triển hộp đồ chơi khám phá lịch sử hoạt hình cho BabyFun.
Một bộ có thể gồm mô hình Zoetrope bền chắc và các dải hình ảnh mẫu.
Gia đình được hướng dẫn quan sát những chuyển động đơn giản.
Sau đó, trẻ có thể tự thiết kế dải hình mới bằng giấy và bút.
BabyFun cũng có thể tổ chức hoạt động “Xưởng phim hoạt hình đầu tiên”, nơi trẻ khám phá cách những hình vẽ tĩnh tạo thành chuyển động.
Khả năng cho thuê
Những mô hình Zoetrope bằng vật liệu bền có thể được xem xét cho thuê nếu phù hợp với trẻ em.
BabyFun cần kiểm tra trục quay, thành trống và các khe quan sát.
Những bộ phận bị cong hoặc lệch có thể làm giảm chất lượng hiệu ứng.
Các dải giấy do trẻ tự vẽ nên được giữ lại như sản phẩm cá nhân.
Không nên thu hồi giấy đã sử dụng để cung cấp cho gia đình khác.
An toàn khi sử dụng
Các cạnh và khe của thiết bị phải nhẵn, không sắc.
Trẻ không nên quay trống quá mạnh hoặc đưa tay vào cơ cấu chuyển động.
Những bộ lắp ráp có dụng cụ cắt cần người lớn hỗ trợ.
Cha mẹ cũng nên hướng dẫn trẻ nghỉ ngơi nếu cảm thấy chóng mặt hoặc khó chịu khi quan sát hình ảnh quay.
Khi chiếc trống nhỏ kể câu chuyện chuyển động
Hôm nay, trẻ quan sát quả bóng nảy.
Ngày mai, bé thử vẽ chú chim vỗ cánh.
Một hôm khác, cả gia đình cùng tạo ra chuỗi hình ảnh riêng.
Với BabyFun, Zoetrope là nguồn cảm hứng để phát triển nhóm đồ chơi quang học kết hợp lịch sử, nghệ thuật và khám phá khoa học.
Giá trị đặc biệt không chỉ nằm ở hiệu ứng hình ảnh chuyển động mà còn ở việc trẻ hiểu rằng một đoạn hoạt hình có thể bắt đầu từ rất nhiều bức tranh tĩnh được sắp xếp theo trình tự.

