MỘT ĐỨA TRẺ ĐƯỢC LẮNG NGHE SẼ HỌC CÁCH NÓI LÊN SUY NGHĨ

98. MỘT ĐỨA TRẺ ĐƯỢC LẮNG NGHE SẼ HỌC CÁCH NÓI LÊN SUY NGHĨ

Khi ba mẹ dành thời gian lắng nghe, con có thêm cơ hội tìm thấy tiếng nói của chính mình.

“Mẹ ơi, con nghĩ…”

“Để mẹ làm xong việc đã!”

“Ba ơi, con muốn kể…”

“Chuyện trẻ con có gì quan trọng đâu!”

“Con có một ý tưởng…”

“Thôi, người lớn biết rồi!”

Con im lặng.

Không phải vì con không còn suy nghĩ.

Mà vì con chưa tìm được một người sẵn sàng nghe mình nói.

Rồi một ngày, ba mẹ hỏi:

“SAO CON CHẲNG BAO GIỜ CHỊU KỂ CHUYỆN VỚI BA MẸ?”

Có thể câu trả lời nằm trong rất nhiều khoảnh khắc nhỏ đã trôi qua.

Những lần con muốn kể nhưng bị ngắt lời.

Những lần con đặt câu hỏi nhưng không được trả lời.

Những lần con bày tỏ cảm xúc nhưng bị gạt đi.

Và những lần con muốn giải thích nhưng người lớn đã kết luận trước.

MUỐN CON NÓI LÊN SUY NGHĨ, TRƯỚC HẾT HÃY CHO CON BIẾT RẰNG SUY NGHĨ CỦA MÌNH ĐÁNG ĐƯỢC LẮNG NGHE.

1. MỖI ĐỨA TRẺ ĐỀU CÓ MỘT THẾ GIỚI BÊN TRONG

Người lớn có những suy nghĩ về công việc, gia đình và cuộc sống.

Trẻ em cũng có thế giới riêng của mình.

Con có thể suy nghĩ về:

• Vì sao bầu trời có mây?
• Tại sao bạn không muốn chơi cùng con?
• Vì sao hôm nay mẹ buồn?
• Nếu con chế tạo được một chiếc ô tô biết bay thì sao?
• Tại sao người lớn được quyết định còn trẻ con thì không?

Có những câu hỏi rất đơn giản.

Có những ý tưởng khiến ba mẹ bất ngờ.

Có những suy nghĩ con chưa biết diễn đạt thế nào.

Nhưng tất cả đều là một phần trong quá trình con tìm hiểu thế giới.

ĐỪNG VÌ SUY NGHĨ CỦA CON KHÁC NGƯỜI LỚN MÀ CHO RẰNG CHÚNG KHÔNG QUAN TRỌNG.

2. LẮNG NGHE KHÔNG CHỈ LÀ NGHE THẤY ÂM THANH

Con nói:

“Mẹ ơi, hôm nay con không muốn đi học.”

Mẹ có thể vội đáp:

“Không được! Con phải đi học!”

Nhưng hãy thử hỏi:

“CÓ CHUYỆN GÌ KHIẾN CON KHÔNG MUỐN ĐI HỌC HÔM NAY?”

Con có thể kể:

“Con sợ vì hôm qua các bạn không cho con chơi cùng.”

Bây giờ, ba mẹ mới hiểu rằng vấn đề không đơn giản là con không thích đi học.

Lắng nghe là cố gắng hiểu điều con muốn truyền đạt.

Đôi khi, phía sau một câu nói ngắn là một cảm xúc rất lớn.

NGHE CON NÓI LÀ BƯỚC ĐẦU. HIỂU ĐIỀU CON ĐANG CỐ NÓI MỚI LÀ ĐIỀU QUAN TRỌNG.

3. KHI ĐƯỢC LẮNG NGHE, CON CÓ THÊM CƠ HỘI HỌC CÁCH DIỄN ĐẠT

Con nói:

“Con không thích!”

Ba mẹ hỏi:

“Con có muốn nói rõ hơn điều gì khiến con không thích không?”

Con suy nghĩ:

“Vì trò này khó quá!”

Ba mẹ tiếp tục:

“À, con thấy khó. Vậy con muốn thử cách khác hay muốn ba giúp một chút?”

Từ một câu nói ngắn, con có cơ hội:

Nhận ra cảm xúc của mình.

Tìm từ để giải thích.

Bày tỏ nhu cầu.

Và cùng người lớn tìm giải pháp.

Không phải lần nào con cũng sẵn sàng trả lời.

Nhưng những cuộc trò chuyện kiên nhẫn có thể tạo thêm cơ hội để con thực hành các kỹ năng ấy.

KHI BA MẸ LẮNG NGHE, CHÚNG TA KHÔNG CHỈ NHẬN THÔNG TIN TỪ CON. CHÚNG TA CÒN TẠO KHÔNG GIAN ĐỂ CON TẬP BIẾN SUY NGHĨ THÀNH LỜI NÓI.

4. HÃY CHO CON QUYỀN CÓ Ý KIẾN KHÁC BIỆT

“Con nghĩ mình nên xây ngôi nhà bằng những khối màu xanh!”

Ba nói:

“Không, nhà phải có mái màu đỏ mới đẹp!”

Con im lặng và làm theo.

Nhưng nếu ba thử đáp:

“Ồ, BA CHƯA NGHĨ ĐẾN CÁCH ĐÓ. CON MUỐN THỬ KHÔNG?”

Con có thể hào hứng giải thích:

“Vì đây là ngôi nhà dưới biển! Mái màu xanh sẽ giống nước!”

Một ý tưởng rất trẻ thơ.

Nhưng cũng là một cơ hội để con thực hành tư duy sáng tạo và giải thích lựa chọn của mình.

Ba mẹ không cần đồng ý với mọi ý kiến.

Nhưng có thể lắng nghe trước khi phản hồi.

CON KHÔNG CẦN LUÔN NGHĨ GIỐNG BA MẸ ĐỂ ĐƯỢC TÔN TRỌNG.

5. ĐỪNG CHỈ LẮNG NGHE KHI CON NÓI ĐIỀU DỄ NGHE

Thật dễ để lắng nghe khi con nói:

“Con yêu mẹ!”

“Con cảm ơn ba!”

“Con thích món quà này!”

Nhưng lắng nghe trở nên khó hơn khi con nói:

“Con đang giận mẹ!”

“Con không đồng ý!”

“Con thấy ba không công bằng!”

“Con không muốn kể chuyện đó!”

Đó chính là những lúc người lớn cần bình tĩnh hơn.

Ba mẹ có thể nói:

“MẸ MUỐN HIỂU VÌ SAO CON CẢM THẤY NHƯ VẬY.”

Sau đó cùng con trao đổi về cảm xúc, hành vi và những giới hạn cần thiết.

Lắng nghe không đồng nghĩa với việc con được làm mọi điều mình muốn.

Nhưng con vẫn có quyền bày tỏ suy nghĩ, kể cả khi suy nghĩ ấy khác với người lớn.

SỰ TÔN TRỌNG KHÔNG NÊN CHỈ XUẤT HIỆN KHI CON NGOAN NGOÃN ĐỒNG Ý.

6. BA MẸ CŨNG CẦN LÀM GƯƠNG VỀ CÁCH LẮNG NGHE

Trẻ không chỉ học giao tiếp từ những lời dạy.

Con còn quan sát cách người lớn trò chuyện với nhau.

Khi ba nói, mẹ có lắng nghe không?

Khi mẹ giải thích, ba có ngắt lời không?

Khi bất đồng quan điểm, người lớn có tôn trọng nhau không?

Và khi con đang nói, ba mẹ có đặt điện thoại xuống không?

Một gia đình biết lắng nghe nhau sẽ tạo ra nhiều cơ hội để trẻ quan sát và thực hành giao tiếp tích cực.

MUỐN CON BIẾT LẮNG NGHE NGƯỜI KHÁC, HÃY ĐỂ CON ĐƯỢC TRẢI NGHIỆM CẢM GIÁC ĐƯỢC LẮNG NGHE.

THỬ THÁCH BBF – “HÔM NAY, BA MẸ MUỐN NGHE CON NGHĨ GÌ”

Hãy dành khoảng 10 phút cho một cuộc trò chuyện không có đúng – sai.

VÒNG 1 – CON CHỌN CHỦ ĐỀ

Con có thể chọn một món đồ chơi, một câu chuyện hoặc một vấn đề con quan tâm.

VÒNG 2 – BA MẸ HỎI VỀ SUY NGHĨ

“Con nghĩ điều gì sẽ xảy ra nếu BunBun biết bay?”

“Nếu được thiết kế một sân chơi, con sẽ làm gì?”

“Con nghĩ mình có thể giúp bạn Gấu đang buồn như thế nào?”

VÒNG 3 – CON ĐƯỢC GIẢI THÍCH

Ba mẹ có thể hỏi:

“VÌ SAO CON NGHĨ NHƯ VẬY?”

Nhưng không cần ép con phải đưa ra một câu trả lời hoàn chỉnh.

VÒNG 4 – BA MẸ CHIA SẺ GÓC NHÌN

“Ba có một ý tưởng khác. Con có muốn nghe không?”

Sau đó cùng con so sánh hai cách nghĩ.

VÒNG 5 – CẢ NHÀ CÙNG GHI NHẬN

Kết thúc bằng câu:

“CẢM ƠN CON ĐÃ CHIA SẺ SUY NGHĨ CỦA MÌNH.”

Không chấm điểm.

Không bắt con phải đồng ý.

Không biến cuộc trò chuyện thành bài kiểm tra.

Nếu con chưa muốn nói, con có thể vẽ, dùng đồ chơi để minh họa hoặc chọn một thời điểm khác.

BBF TIN RẰNG

Khi con được hỏi ý kiến, con có cơ hội tập suy nghĩ độc lập.

Khi con được giải thích, con có cơ hội thực hành diễn đạt.

Khi con được lắng nghe, con có thêm cơ hội cảm thấy an toàn khi chia sẻ.

Khi con được tôn trọng, con cũng có cơ hội học cách tôn trọng tiếng nói của người khác.

Và khi ba mẹ không vội phán xét, những cuộc trò chuyện có thể trở thành cầu nối giữa hai thế hệ.

Trong hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN, BBF đã cùng ba mẹ đi qua rất nhiều hoạt động:

Dạy con gọi tên đồ vật.

Dạy con đặt câu hỏi.

Dạy con kể chuyện.

Dạy con nói về cảm xúc.

Dạy con từ chối.

Dạy con giải thích.

Nhưng đến bài 98, BBF muốn nhấn mạnh:

ĐÍCH ĐẾN KHÔNG PHẢI LÀ MỘT ĐỨA TRẺ CÓ THỂ NÓI THẬT NHIỀU.

ĐÍCH ĐẾN LÀ MỘT ĐỨA TRẺ CÓ THỂ SỬ DỤNG TIẾNG NÓI CỦA MÌNH ĐỂ KẾT NỐI, SUY NGHĨ, BÀY TỎ VÀ TÌM KIẾM SỰ GIÚP ĐỠ KHI CẦN.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

BA MẸ ƠI, CÓ THỂ HÔM NAY CON CHỈ MUỐN KỂ MỘT CÂU CHUYỆN RẤT NHỎ.

Về chiếc lá con nhặt được.

Về chú kiến bò trên sân.

Về người bạn ngồi cạnh.

Về một điều con chưa hiểu.

Xin đừng vội nói:

“Chuyện đó có gì đâu!”

Bởi với con, đó có thể là một khám phá rất đáng nhớ.

Hôm nay con muốn kể về một chiếc lá.

Ngày mai con có thể muốn chia sẻ một nỗi buồn.

Rồi một ngày, con có thể tìm đến ba mẹ để nói về một quyết định quan trọng trong cuộc đời.

Không ai có thể bảo đảm mọi đứa trẻ sẽ luôn chia sẻ mọi điều.

Nhưng ngay từ hôm nay, ba mẹ có thể xây dựng một mối quan hệ nơi con biết rằng mình được tôn trọng và có người sẵn sàng lắng nghe.

ĐỪNG ĐỢI ĐẾN KHI CON CÓ CHUYỆN LỚN MỚI BẮT ĐẦU LẮNG NGHE. HÃY LẮNG NGHE CẢ NHỮNG CÂU CHUYỆN NHỎ NHẤT CỦA CON.

💗 Thử thách dành cho ba mẹ: Tối nay, hãy hỏi con một câu:

“HÔM NAY CÓ ĐIỀU GÌ CON MUỐN BA MẸ HIỂU HƠN VỀ CON KHÔNG?”

Nếu con chia sẻ, hãy lắng nghe đến cuối.

Nếu con chưa muốn nói, hãy để con biết rằng ba mẹ luôn sẵn sàng khi con cần.

MỘT ĐỨA TRẺ ĐƯỢC LẮNG NGHE HÔM NAY SẼ CÓ THÊM CƠ HỘI HỌC CÁCH CẤT LÊN TIẾNG NÓI CỦA CHÍNH MÌNH NGÀY MAI.

#BabyFun #BBF #100BaiNoiNhieuHon #NoiNhieuHon #LangNgheCon #TiengNoiCuaCon #TonTrongTreEm #KyNangNgonNgu #KyNangGiaoTiep #KyNangCamXuc #TuDuyDocLap #BaMeDongHanh #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong