94. ĐỪNG HỎI DỒN DẬP NHƯ ĐANG KIỂM TRA BÀI
Muốn con nói nhiều hơn, đôi khi ba mẹ cần hỏi ít đi và lắng nghe nhiều hơn.
“Mẹ ơi, hôm nay con chơi với bạn Bin!”
“Con chơi trò gì?”
“Bạn Bin học lớp nào?”
“Con có chia đồ chơi cho bạn không?”
“Bạn có ngoan không?”
“Cô giáo có khen con không?”
“Thế hôm nay con học được gì?”
Con nhìn mẹ, suy nghĩ một lúc rồi đáp:
“CON KHÔNG BIẾT…”
Cuộc trò chuyện kết thúc.
Không phải vì con không có chuyện để kể.
Mà có thể vì con chưa kịp trả lời câu hỏi trước thì câu hỏi tiếp theo đã xuất hiện.
Ba mẹ muốn biết nhiều hơn về một ngày của con.
Nhưng đôi khi, chính sự quan tâm ấy lại vô tình biến cuộc trò chuyện thành một buổi kiểm tra.
TRẺ CẦN ĐƯỢC TRÒ CHUYỆN, KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG PHẢI TRẢ LỜI.
1. VÌ SAO HỎI QUÁ NHIỀU CÓ THỂ KHIẾN CON ÍT NÓI HƠN?
Một câu hỏi phù hợp có thể mở ra cuộc trò chuyện.
Nhưng nhiều câu hỏi liên tiếp có thể khiến trẻ:
- Chưa kịp suy nghĩ đã phải chuyển sang câu hỏi khác.
- Không biết nên bắt đầu trả lời từ đâu.
- Cảm thấy mình cần đưa ra đáp án đúng.
- Mất cơ hội tự lựa chọn điều muốn kể.
- Mệt mỏi hoặc không còn hứng thú trò chuyện.
Đặc biệt với trẻ nhỏ, việc nhớ lại sự việc, tìm từ và diễn đạt thành câu có thể cần thêm thời gian.
HỎI NHIỀU KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI GIAO TIẾP NHIỀU.
Điều quan trọng là chất lượng của sự tương tác.
2. MỘT CÂU HỎI ĐÚNG CÓ THỂ MỞ RA CẢ MỘT CÂU CHUYỆN
Thay vì:
“Hôm nay con học gì?”
“Con ăn gì?”
“Con chơi với ai?”
“Con có vui không?”
Ba mẹ có thể thử:
“HÔM NAY CÓ CHUYỆN GÌ KHIẾN CON MUỐN KỂ CHO MẸ NGHE NHẤT?”
Con có thể nói:
“Hôm nay bạn Bin làm một chiếc máy bay giấy!”
Mẹ đáp:
“Ồ, nghe thú vị quá!”
Con kể tiếp:
“Bạn ấy phóng máy bay rất xa. Sau đó con cũng thử làm một chiếc!”
Mẹ hỏi:
“Rồi chuyện gì xảy ra?”
Con hào hứng:
“Máy bay của con bay vào chậu cây!”
Cả hai cùng bật cười.
Từ một câu hỏi, cuộc trò chuyện phát triển tự nhiên.
ĐÔI KHI, MỘT CÂU HỎI ĐỦ TỐT SẼ GIÚP CON MUỐN KỂ NHIỀU HƠN CẢ MƯỜI CÂU HỎI LIÊN TIẾP.
3. HÃY THỬ QUY TẮC: HỎI MỘT CÂU – NGHE MỘT CÂU CHUYỆN
Ba mẹ có thể thực hành ba bước:
BƯỚC 1 – HỎI MỘT CÂU MỞ
“Hôm nay con thích nhất điều gì?”
BƯỚC 2 – CHỜ CON TRẢ LỜI
Không vội đoán.
Không lập tức hỏi câu khác.
Không hoàn thành câu nói thay con.
BƯỚC 3 – PHẢN HỒI THEO ĐIỀU CON VỪA KỂ
“À, vậy là con rất thích trò xây tháp!”
Sau đó, nếu con còn hứng thú, ba mẹ mới hỏi tiếp:
“Con đã xây tòa tháp như thế nào?”
Đây không phải công thức cứng nhắc, mà là một cách giúp ba mẹ nhớ dành không gian cho con.
4. ĐỪNG CHỈ HỎI – HÃY CHIA SẺ CÙNG CON
Một cuộc trò chuyện không nên chỉ có một người hỏi và một người trả lời.
Ba mẹ cũng có thể kể chuyện của mình.
Ví dụ:
“HÔM NAY BA CÓ MỘT CHUYỆN KHÁ VUI Ở CHỖ LÀM. CON CÓ MUỐN NGHE KHÔNG?”
Sau khi ba kể xong, con có thể tự hỏi:
“Chuyện gì vậy ba?”
“Rồi sau đó sao?”
“Ba có vui không?”
Khi người lớn chia sẻ tự nhiên, trẻ có cơ hội quan sát cách bắt đầu, duy trì và kết thúc một cuộc trò chuyện.
GIAO TIẾP LÀ SỰ TRAO ĐỔI HAI CHIỀU, KHÔNG PHẢI MỘT CUỘC PHỎNG VẤN KÉO DÀI.
5. TÔN TRỌNG KHI CON CHƯA MUỐN TRẢ LỜI
Có những ngày con đi học về rất mệt.
Có những lúc con chưa muốn kể chuyện.
Có những điều con cần thời gian để hiểu cảm xúc của mình.
Nếu con nói:
“Con không muốn kể bây giờ.”
Ba mẹ có thể đáp:
“ĐƯỢC CON. KHI NÀO MUỐN KỂ, BA MẸ SẼ NGHE.”
Tất nhiên, những câu hỏi cần thiết về sức khỏe, an toàn hoặc một tình huống nghiêm trọng vẫn cần được người lớn quan tâm và xử lý phù hợp.
Nhưng với những cuộc trò chuyện thường ngày, không nhất thiết phải yêu cầu con trả lời ngay mọi câu hỏi.
TÔN TRỌNG KHOẢNG LẶNG CỦA CON CŨNG LÀ MỘT PHẦN CỦA VIỆC LẮNG NGHE.
THỬ THÁCH BBF – “MỘT CÂU HỎI, MỘT CÂU CHUYỆN”
Ba mẹ chuẩn bị một món đồ chơi con yêu thích hoặc cùng con ngồi trò chuyện trong khoảng 10 phút.
VÒNG 1 – BA MẸ CHỈ CHỌN MỘT CÂU HỎI
Ví dụ:
“HÔM NAY CON MUỐN KỂ CHO BA MẸ NGHE ĐIỀU GÌ NHẤT?”
VÒNG 2 – CON ĐƯỢC TỰ DO TRẢ LỜI
Con có thể kể dài, kể ngắn, dùng tranh hoặc đồ chơi để minh họa.
VÒNG 3 – BA MẸ PHẢN HỒI, KHÔNG HỎI DỒN
“Ồ, con đã xây một tòa lâu đài!”
“Nghe như con đã có một buổi chiều rất thú vị.”
VÒNG 4 – ĐỂ CON DẪN DẮT
Nếu con muốn kể tiếp, hãy lắng nghe.
Nếu con muốn đổi chủ đề, hãy để cuộc trò chuyện diễn ra tự nhiên.
VÒNG 5 – ĐỔI VAI
Con được hỏi ba mẹ một câu.
Ba mẹ trả lời và chia sẻ thêm một câu chuyện ngắn.
Kết thúc bằng lời cảm ơn:
“CẢM ƠN CON ĐÃ TRÒ CHUYỆN CÙNG BA MẸ HÔM NAY!”
BBF TIN RẰNG
Khi ba mẹ hỏi ít hơn nhưng chú ý hơn, con có thêm thời gian suy nghĩ.
Khi ba mẹ không hỏi dồn, con có thêm cơ hội tự lựa chọn điều muốn chia sẻ.
Khi ba mẹ phản hồi thay vì liên tục kiểm tra, cuộc trò chuyện có thể trở nên tự nhiên hơn.
Và khi con được quyền hỏi ngược lại, con đang học rằng giao tiếp là sự lắng nghe và chia sẻ từ cả hai phía.
Trong hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN, BBF muốn nhắc ba mẹ một điều:
KHÔNG PHẢI CỨ HỎI THẬT NHIỀU THÌ CON SẼ NÓI THẬT NHIỀU.
Đôi khi, điều con cần chỉ là một câu hỏi chân thành và một người sẵn sàng nghe câu trả lời đến cuối.
🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương
BA MẸ ƠI, ĐỪNG BIẾN MỖI CUỘC TRÒ CHUYỆN VỚI CON THÀNH MỘT BÀI KIỂM TRA.
Con không cần phải báo cáo toàn bộ một ngày của mình.
Không cần nhớ chính xác mọi chi tiết.
Không cần trả lời thật nhanh để làm hài lòng người lớn.
Hãy để con có cơ hội kể về điều mình yêu thích, đặt câu hỏi ngược lại và đôi khi chỉ đơn giản là ngồi bên ba mẹ.
Bởi mục tiêu của trò chuyện không phải là thu thập càng nhiều câu trả lời càng tốt.
MÀ LÀ GIÚP BA MẸ VÀ CON HIỂU NHAU HƠN.
💗 Thử thách dành cho ba mẹ: Tối nay, hãy thử bắt đầu cuộc trò chuyện bằng một câu hỏi mở. Sau đó, dành thời gian lắng nghe, phản hồi và để con chủ động dẫn dắt câu chuyện.
HỎI ÍT ĐI MỘT CHÚT – LẮNG NGHE NHIỀU HƠN MỘT CHÚT – ĐỂ CON CÓ THÊM KHÔNG GIAN CẤT LỜI.
#BabyFun #BBF #100BaiNoiNhieuHon #NoiNhieuHon #DungHoiDonDap #LangNgheCon #GiaoTiepCungCon #KyNangNgonNgu #KyNangGiaoTiep #BaMeDongHanh #TonTrongTreEm #HocQuaChoi #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong


