DẠY CON BIẾT CHỜ LƯỢT NÓI

63. DẠY CON BIẾT CHỜ LƯỢT NÓI

Con chạy đến thật nhanh:

“Mẹ ơi! Hôm nay con…”

Đúng lúc mẹ đang nói chuyện với ba.

Con nói to hơn:

“MẸ ƠI! MẸ ƠI! CON MUỐN KỂ…”

Ba mẹ thường phản ứng:

“Không được chen ngang!”

Nhưng với trẻ, “không chen ngang” vẫn chưa nói cho con biết mình cần làm gì thay thế.

Hãy dạy con một kỹ năng cụ thể hơn:

NGHE → CHỜ → NHẬN LƯỢT → NÓI.

Đó là nhịp điệu cơ bản của một cuộc trò chuyện.

CUỘC TRÒ CHUYỆN GIỐNG NHƯ CHUYỀN MỘT QUẢ BÓNG

Hãy tưởng tượng lời nói là một quả bóng.

Khi ba mẹ đang cầm bóng, ba mẹ nói.

Khi ba mẹ chuyền bóng cho con, đến lượt con.

Con nói xong lại chuyền cho người khác.

Nếu tất cả cùng giữ bóng và nói một lúc, rất khó để biết phải nghe ai.

Ba mẹ có thể chơi thật bằng một quả bóng:

Ai cầm bóng → người đó nói.
Người còn lại → lắng nghe.

Sau vài lượt, bỏ quả bóng đi nhưng giữ nguyên quy tắc.

Con bắt đầu cảm nhận được nhịp:

NÓI – NGHE – NÓI – NGHE.

DẠY CON NHẬN RA “LƯỢT CỦA MÌNH”

Không phải lúc nào người lớn cũng nói:

“Bây giờ đến lượt con.”

Con có thể học quan sát những dấu hiệu tự nhiên:

Người kia đã nói xong.

Có một khoảng dừng.

Người kia quay sang con.

Họ hỏi:

“Còn con thì sao?”

Đó thường là lúc con có thể bước vào cuộc trò chuyện.

Kỹ năng quan trọng không phải chỉ là chờ, mà còn là nhận ra:

“À, BÂY GIỜ ĐẾN LƯỢT MÌNH.”

NẾU CON CÓ ĐIỀU RẤT MUỐN NÓI THÌ SAO?

Đôi khi con sợ:

“Nếu mình không nói ngay, mình sẽ quên mất!”

Ba mẹ có thể dạy con một cách báo hiệu phù hợp với gia đình, chẳng hạn đến gần, ra hiệu nhẹ hoặc nói:

“Mẹ ơi, khi mẹ nói xong con có chuyện muốn kể.”

Ba mẹ đáp:

“Ừ, mẹ biết rồi. Mẹ nói xong sẽ nghe con.”

Và điều quan trọng là…

HÃY NHỚ QUAY LẠI VỚI CON.

“Mẹ nói xong rồi. Lúc nãy con muốn kể gì?”

Khi người lớn giữ lời, con dần hiểu rằng mình không cần giành lấy lượt nói để được lắng nghe.

NHƯNG CŨNG CÓ LÚC CON CẦN NGẮT LỜI

“Không bao giờ được chen ngang” không phải quy tắc phù hợp cho mọi tình huống.

Nếu có chuyện cần giúp ngay, con phải biết mình được phép lên tiếng.

Ví dụ:

Có người bị đau.

Con thấy điều gì nguy hiểm.

Con bị lạc.

Con hoặc người khác cần người lớn hỗ trợ ngay.

Khi đó, con có thể nói rõ:

“Mẹ ơi, con cần mẹ ngay.”

Chờ lượt là kỹ năng giao tiếp.

An toàn quan trọng hơn phép lịch sự.

ĐỪNG BẮT CON CHỜ QUÁ LÂU

Ba mẹ đang nói chuyện 15 phút rồi bảo một đứa trẻ nhỏ:

“Chờ mẹ nói xong.”

Với con, đó có thể là một khoảng thời gian rất dài.

Khi có thể, hãy tạo một khoảng dừng:

“Mẹ đang nghe cô nói nốt câu này, sau đó mẹ nghe con.”

Rồi thực hiện đúng điều vừa nói.

Con sẽ dần học được rằng:

Chờ không có nghĩa là tiếng nói của mình bị bỏ qua. Chờ chỉ có nghĩa là chưa đến lượt mình.

ĐỪNG CHỈ DẠY CON CHỜ – NGƯỜI LỚN CŨNG PHẢI CHỜ CON

Con đang kể:

“Hôm nay con với bạn…”

Ba mẹ:

“Bạn Minh đúng không?”

Con:

“Không, bạn…”

Ba mẹ:

“À, bạn Nam!”

Chúng ta muốn trẻ không ngắt lời mình, nhưng đôi khi chính người lớn lại thường xuyên nói hộ – đoán hộ – hoàn thành câu hộ trẻ.

Hãy thử chờ.

Cho con vài giây để tìm từ.

Để con nói hết câu.

Muốn trẻ tôn trọng lượt nói của người khác, trẻ cũng cần được trải nghiệm cảm giác:

“KHI ĐẾN LƯỢT MÌNH, MỌI NGƯỜI SẼ NGHE MÌNH NÓI HẾT.”

THỬ THÁCH BBF – “QUẢ BÓNG BIẾT NÓI”

Cả gia đình ngồi thành vòng tròn.

Chuẩn bị một quả bóng hoặc một món đồ chơi.

Người cầm bóng trả lời:

“Hôm nay điều gì làm mình vui nhất?”

Nói xong, chuyền bóng cho người tiếp theo.

Không giành bóng. Không nói hộ. Không thúc giục.

Sau vài vòng, thử bỏ quả bóng đi và tiếp tục trò chuyện theo đúng nhịp đó.

Con sẽ dần nhận ra rằng một cuộc trò chuyện cũng có lượt của mình – lượt của người khác – và khoảng lặng ở giữa.

BBF TIN RẰNG

“Nói nhiều hơn” không có nghĩa là nói liên tục.

Một đứa trẻ giao tiếp tốt cần dần học được:

Khi nào mình nói.
Khi nào mình nghe.
Khi nào mình chờ.
Khi nào mình hỏi.
Và khi nào mình cần lên tiếng ngay.

Bởi một cuộc trò chuyện đẹp không phải nơi một người nói thật nhiều.

Đó là nơi mọi người đều có chỗ cho tiếng nói của mình.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

Hãy dạy con rằng chờ lượt không có nghĩa là tiếng nói của con kém quan trọng. Nó có nghĩa là: “Bây giờ mình lắng nghe bạn – và khi đến lượt mình, bạn cũng sẽ lắng nghe mình.”

#BabyFun #BBF #NoiNhieuHon #ChoLuotNoi #KyNangGiaoTiep #KyNangLangNghe #DayConGiaoTiep #KyNangXaHoi #PhatTrienNgonNgu #HocQuaChoi #6KyNangVang #GanKetYeuThuong