HỌC TÍNH TỪ BẰNG CẢM GIÁC THẬT

44. HỌC TÍNH TỪ BẰNG CẢM GIÁC THẬT

Ba mẹ đưa cho con một viên đá lạnh và hỏi:

“Con thấy thế nào?”

Con chạm tay vào.

“Lạnh!”

Đưa con chiếc khăn bông.

“Mềm.”

Chạm vào vỏ cây.

“Nhám.”

Cầm một chiếc hộp lớn.

“Nặng!”

Đó là lúc những từ lạnh – mềm – nhám – nặng không còn nằm trong sách. Con vừa cảm nhận chúng bằng chính cơ thể mình.

ĐỪNG CHỈ DẠY CON “ĐÂY LÀ TỪ GÌ?”

Muốn con hiểu mềm, hãy để con chạm vào gấu bông.

Muốn con hiểu cứng, cho con cầm một khối gỗ.

Muốn con hiểu nhẹ, để con cầm chiếc lông vũ. Muốn con hiểu nặng, cho con thử nhấc một chiếc hộp phù hợp.

Ba mẹ chỉ cần nói cùng trải nghiệm: “Gấu bông mềm quá.” “Khối gỗ này cứng.” “Chiếc hộp này nặng hơn.”

Trẻ không chỉ nghe nghĩa của từ. Con có một trải nghiệm để gắn từ đó vào.

MỘT NGÀY CỦA CON CÓ HÀNG CHỤC TÍNH TỪ

Khi ăn: ngọt – chua – giòn – mềm – nóng – mát.

Khi tắm: ấm – lạnh – ướt – khô.

Khi chơi: to – nhỏ – dài – ngắn – cao – thấp – nặng – nhẹ.

Khi ra ngoài: nắng – tối – sáng – ồn – yên tĩnh.

Ba mẹ không cần biến chúng thành bài học. Hãy nói đúng lúc con đang trải nghiệm: “Nước ấm nhỉ.” “Quả này chua quá!” “Tòa tháp của con cao thật.”

Ngôn ngữ lúc đó có một thứ rất quan trọng: ý nghĩa thật.

CHO CON SO SÁNH

Đặt hai món đồ trước mặt con.

Một quả bóng lớn và một quả bóng nhỏ: “Quả nào to hơn?”

Một khối gỗ và một miếng bông: “Con thử cầm xem cái nào nặng hơn?”

Hai bề mặt khác nhau: “Con thấy cái nào mịn hơn?”

Đừng vội đưa đáp án. Hãy để con chạm – thử – so sánh – rồi nói.

Từ “nặng” sẽ rõ hơn khi con từng cầm thứ nhẹ. Từ “nhám” sẽ rõ hơn khi con từng chạm thứ mịn.

ĐỪNG DỪNG Ở MỘT TỪ

Con nói:

“Lạnh.”

Ba mẹ có thể mở rộng: “Nước lạnh.”

Con nói:

“Mềm.”

Ba mẹ: “Gấu bông rất mềm.”

Con nói:

“Nặng.”

Ba mẹ: “Chiếc hộp này nặng quá.”

Rồi dần dần:

“Viên đá này lạnh.”
“Chiếc chăn này rất mềm.”
“Cái hộp màu xanh nặng hơn cái hộp màu vàng.”

Một tính từ bắt đầu trở thành một phần của câu.

CHƠI TRÒ “NHẮM MẮT VÀ CẢM NHẬN”

Chuẩn bị vài đồ vật an toàn, quen thuộc có cảm giác khác nhau. Cho con nhắm mắt hoặc che đồ vật, dùng tay khám phá rồi mô tả:

“Mềm hay cứng?”
“Trơn hay nhám?”
“Nặng hay nhẹ?”
“To hay nhỏ?”

Khi quen hơn, đừng đưa sẵn hai lựa chọn. Hỏi:

“Con cảm thấy thế nào?”

Có thể con sẽ tìm được những từ mà ba mẹ không nghĩ tới.

TÍNH TỪ KHÔNG CHỈ MIÊU TẢ ĐỒ VẬT

Khi vốn từ của con phong phú hơn, hãy đưa tính từ vào thế giới xung quanh.

Một chiếc xe có thể nhanh. Một chú voi có thể to lớn. Một căn phòng có thể tối. Một bản nhạc có thể êm dịu. Một câu chuyện có thể hài hước.

Và dần dần, trẻ có thêm từ để diễn đạt cả những trải nghiệm bên trong mình: vui, buồn, hồi hộp, khó chịu, bình tĩnh, bất ngờ…

Không cần ép con phải gọi tên cảm giác ngay lập tức. Ba mẹ có thể làm mẫu và để con lựa chọn từ phù hợp với trải nghiệm của mình.

THỬ THÁCH BBF – “5 PHÚT SĂN TÍNH TỪ”

Hôm nay, ba mẹ cùng con đi quanh nhà và tìm:

Một thứ MỀM.
Một thứ CỨNG.
Một thứ NHẸ.
Một thứ NẶNG.
Một thứ TRƠN.
Một thứ NHÁM.
Một thứ TO.
Một thứ NHỎ.

Mỗi lần tìm thấy, đừng chỉ gọi tên. Hãy để con sờ, cầm, so sánh và kể lại cảm giác.

Rồi thử mở rộng:

“Gấu bông mềm.”
“Chiếc hộp này nặng.”
“Viên đá nhỏ nhưng cứng.”

BBF TIN RẰNG

Nếu chỉ nói với trẻ:

“Mềm nghĩa là không cứng.”

con có thể nhớ một định nghĩa.

Nhưng khi con ôm một chú gấu bông và nói:

“Mềm quá!”

từ đó đã có một trải nghiệm đi cùng.

Vì vậy, muốn con có nhiều từ để miêu tả thế giới, đừng chỉ đưa cho con từ ngữ.

Hãy đưa cho con một thế giới để:

SỜ – NẮM – CHẠM – NGHE – NHÌN – SO SÁNH – CẢM NHẬN.

Rồi ngôn ngữ sẽ đi theo trải nghiệm ấy.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

Trẻ hiểu “mềm” sâu hơn khi từng chạm vào sự mềm mại, hiểu “nặng” rõ hơn khi từng tự tay nhấc lên. Hãy để con cảm nhận thế giới trước, rồi giúp con tìm những từ để kể lại thế giới ấy.

#BabyFun #BBF #NoiNhieuHon #HocTinhTu #CamGiacThat #PhatTrienNgonNgu #HocQuaTraiNghiem #HocQuaChoi #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong