THAY “CON CÓ THÍCH KHÔNG?” BẰNG “CON THÍCH ĐIỂM NÀO?”

32. THAY “CON CÓ THÍCH KHÔNG?” BẰNG “CON THÍCH ĐIỂM NÀO?”

Ba mẹ đưa cho con một món đồ chơi mới.

Hỏi:

“Con có thích không?”

Con:

“Có.”

Ba mẹ vui.

Nhưng cuộc trò chuyện…

KẾT THÚC Ở ĐÓ.

Hãy thử đổi một chút:

“CON THÍCH ĐIỂM NÀO Ở MÓN ĐỒ CHƠI NÀY?”

Con nhìn lại.

Sờ thử.

Xoay món đồ.

Rồi nói:

“Con thích bánh xe.”

Ba mẹ:

“Điểm gì ở bánh xe làm con thích?”

Con:

“Nó quay rất nhanh!”

Chỉ thay đổi một câu hỏi…

trẻ đã đi từ:

THÍCH → QUAN SÁT → LỰA CHỌN → MÔ TẢ.

“CÓ THÍCH KHÔNG?” THƯỜNG CHỈ CẦN MỘT TỪ

Ba mẹ:

“Con có thích cuốn sách này không?”

“Có.”

“Con có thích công viên này không?”

“Có.”

“Con có thích trò chơi này không?”

“Có.”

“Con có thích chiếc áo này không?”

“Có.”

Không có gì sai với những câu hỏi ấy.

Nhưng nếu muốn hiểu sâu hơn suy nghĩ của con…

hãy thử:

“Con thích điểm nào?”

“Phần nào con thích nhất?”

“Điều gì làm con thấy thú vị?”

“Nếu chọn một điểm để kể cho BunBun, con sẽ kể điều gì?”

Câu hỏi thay đổi.

CÁCH CON SUY NGHĨ CŨNG PHẢI ĐI XA HƠN.

ĐỪNG DỪNG Ở “CON THÍCH…”

Con:

“Con thích con khủng long này.”

Ba mẹ:

“Con thích điểm nào?”

“Vì nó to.”

Ba mẹ có thể tiếp tục nhẹ nhàng:

“To làm con thích ở điểm gì?”

“Nó giống khủng long thật.”

“Nếu con khủng long này sống thật, con nghĩ nó sẽ làm gì?”

“Nó sẽ bảo vệ khu rừng!”

Và thế là…

một câu hỏi về sở thích đã mở sang:

MÔ TẢ → LÝ DO → TƯỞNG TƯỢNG → CÂU CHUYỆN.

HÃY HỎI VỀ CHI TIẾT

Con nói:

“Con thích bức tranh này.”

Thay vì chỉ nói:

“Ừ, đẹp nhỉ!”

Hãy hỏi:

“Con thích điểm nào trong bức tranh?”

Con:

“Con thích cái cây.”

“Cái cây có gì đặc biệt?”

“Nó màu tím.”

“Nếu con được thêm một thứ vào bức tranh, con sẽ thêm gì?”

“Một ngôi nhà trên cây!”

Ba mẹ vừa giúp con đi từ một nhận xét rất chung:

“CON THÍCH.”

đến một quan điểm cụ thể:

“CON THÍCH ĐIỀU NÀY – VÌ…”

KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CON CŨNG PHẢI THÍCH

Ba mẹ mua một món đồ chơi.

Rất đẹp.

Rất đắt.

Ba mẹ hỏi:

“Con có thích không?”

Đôi khi câu hỏi ấy vô tình khiến trẻ cảm thấy mình nên trả lời “có”.

Hãy thử trung lập hơn:

“Con thấy món này thế nào?”

Hoặc:

“Có điểm nào con thích và điểm nào con chưa thích không?”

Con có thể nói:

“Con thích màu nhưng con không thích âm thanh.”

Đừng vội:

“Đẹp thế mà không thích à?”

Hãy hỏi:

“Âm thanh làm con thấy thế nào?”

Trẻ cần biết rằng mình được phép có:

SỞ THÍCH RIÊNG.
Ý KIẾN RIÊNG.
VÀ CẢ NHỮNG ĐIỀU KHÔNG THÍCH.

“CON THÍCH ĐIỂM NÀO?” CÓ THỂ DÙNG Ở KHẮP NƠI

📚 Sau khi đọc sách:

“Con thích nhân vật nào nhất? Điểm nào ở bạn ấy làm con thích?”

🎨 Sau khi xem tranh:

“Con thích chi tiết nào nhất?”

🧸 Khi chơi:

“Phần nào của trò chơi làm con thích nhất?”

🌳 Sau chuyến đi:

“Ở nơi đó, con thích điều gì nhất?”

🍲 Trong bữa ăn:

“Con thích điểm nào của món này: mùi, vị hay độ giòn/mềm?”

🎵 Khi nghe nhạc:

“Đoạn nào làm con muốn nghe lại?”

Trẻ bắt đầu học cách quan sát trải nghiệm của chính mình.

HÃY CHO CON SO SÁNH

Đặt hai món đồ chơi cạnh nhau.

Ba mẹ hỏi:

“Nếu chỉ được chọn một món, con chọn món nào?”

Con:

“Con chọn xe cứu hỏa.”

“Con thích điểm nào ở xe cứu hỏa hơn?”

“Nó có thang.”

“Có còi.”

“Có thể cứu người.”

Bây giờ con không chỉ lựa chọn.

Con đang đưa ra tiêu chí cho lựa chọn của mình.

Có thể lựa chọn ấy rất trẻ con.

Có thể lý do rất bất ngờ.

Không sao.

Điều quan trọng là:

ĐÓ LÀ LÝ DO CỦA CON.

ĐỪNG BIẾN “VÌ SAO?” THÀNH MỘT CUỘC THẨM VẤN

Con:

“Con thích màu xanh.”

Ba mẹ:

“Tại sao?”

“Không biết.”

“Tại sao lại không biết?”

“Con phải có lý do chứ?”

Không cần.

Đôi khi trẻ đơn giản là thích.

Ba mẹ có thể hỗ trợ:

“Có phải vì màu xanh làm con nhớ đến biển không, hay vì con chỉ thấy nó đẹp?”

Hoặc đơn giản:

“Ừ, vậy màu xanh là điểm con thích nhất.”

Mục tiêu là giúp trẻ diễn đạt.

Không phải bắt mọi sở thích đều phải có một lập luận hoàn chỉnh.

HÃY ĐỂ CON HỎI NGƯỢC BA MẸ

Sau khi con trả lời, hãy đổi vai:

“Bây giờ con hỏi ba/mẹ đi.”

Con:

“Mẹ thích điểm nào?”

Ba mẹ cũng trả lời thật:

“Mẹ thích cách các miếng ghép nối với nhau vì mẹ có thể xây nhiều hình khác nhau.”

Con nghe được một mẫu diễn đạt:

“MẸ THÍCH… VÌ…”

Rồi dần dần con có thể sử dụng cấu trúc đó cho suy nghĩ của chính mình.

THỬ THÁCH BBF: “MỖI NGÀY MỘT ĐIỂM CON THÍCH”

Trong 7 ngày, đừng chỉ hỏi:

“CON CÓ THÍCH KHÔNG?”

Hãy thử:

Ngày 1: Con thích điểm nào ở món đồ chơi này?

Ngày 2: Con thích chi tiết nào trong cuốn sách?

Ngày 3: Con thích hoạt động nào hôm nay nhất?

Ngày 4: Con thích điểm nào ở nhân vật này?

Ngày 5: Con thích điều gì ở nơi mình vừa đến?

Ngày 6: Con thích cách chơi nào nhất? Vì sao?

Ngày 7: Nếu được giữ lại một điều tuyệt nhất của tuần này, con chọn điều gì?

Và sau khi con trả lời…

ĐỪNG VỘI ĐÁNH GIÁ.

Hãy hỏi thêm khi con muốn kể.

BBF TIN RẰNG

Trẻ không chỉ cần học cách nói:

“CON THÍCH.”

Trẻ cần dần học cách nói:

“CON THÍCH ĐIỂM NÀY.”

Rồi:

“CON THÍCH ĐIỂM NÀY VÌ…”

Và xa hơn:

“CON THÍCH ĐIỀU NÀY, NHƯNG CON KHÔNG THÍCH ĐIỀU KIA.”

Đó là lúc ngôn ngữ không chỉ dùng để trả lời người lớn.

Ngôn ngữ bắt đầu giúp trẻ diễn đạt quan sát, sở thích và quan điểm của chính mình.

Vì vậy lần tới…

thay vì chỉ hỏi:

“CON CÓ THÍCH KHÔNG?”

Hãy thử:

“CON THÍCH ĐIỂM NÀO?”

Rồi lắng nghe.

Có thể điều con chọn…

hoàn toàn khác với điều người lớn nghĩ là đặc biệt nhất.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

Đừng chỉ hỏi con có thích hay không.
Hãy giúp con tìm được từ ngữ để nói điều mình thích – và dần hiểu vì sao mình lựa chọn nó.

#BabyFun #BBF #NoiNhieuHon #ConThichDiemNao #CauHoiMo #LangNgheCon #PhatTrienNgonNgu #KyNangGiaoTiep #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong