29. CHƠI GIA ĐÌNH – ĐỂ CON KỂ MỘT CÂU CHUYỆN
Ba mẹ đặt vài nhân vật đồ chơi xuống sàn.
Một bạn là mẹ.
Một bạn là ba.
Một bạn là con.
Có thể thêm:
👶 Em bé.
🐰 BunBun.
🐶 Một chú chó.
👵 Bà.
👴 Ông.
Rồi hỏi:
“HÔM NAY GIA ĐÌNH NÀY SẼ CÓ CHUYỆN GÌ?”
Đừng kể trước.
Đừng chia vai trước.
Đừng quyết định câu chuyện thay con.
Hãy để con bắt đầu:
“Hôm nay cả nhà đi chơi…”
Và thế là…
một thế giới nhỏ bắt đầu chuyển động.
TRẺ CÓ THỂ KỂ TỪ NHỮNG ĐIỀU RẤT BÌNH THƯỜNG
Con có thể nói:
“Mẹ đang nấu cơm.”
“Ba đi làm.”
“Em bé đang ngủ.”
“BunBun đi học.”
Người lớn đôi khi nghĩ:
“Có gì đâu mà kể?”
Nhưng hãy tiếp tục:
“Rồi sao nữa?”
Con:
“BunBun đi học về.”
“BunBun mang theo gì?”
“Một bức tranh.”
“Bức tranh vẽ gì?”
“Cả gia đình.”
“Mọi người nói gì khi nhìn thấy?”
Và từ một việc rất bình thường…
CÂU CHUYỆN BẮT ĐẦU XUẤT HIỆN.
ĐỪNG BIẾN “CHƠI GIA ĐÌNH” THÀNH KỊCH BẢN CỦA NGƯỜI LỚN
Ba mẹ không cần chỉ đạo:
“Con phải cho mẹ nấu cơm.”
“Ba phải đi làm.”
“Em bé phải đi ngủ.”
Trong thế giới của con…
Mẹ có thể lái tàu vũ trụ.
Ba có thể nấu bữa tối.
Bà có thể lái xe cứu hỏa.
BunBun có thể trở thành giáo viên.
Và cả gia đình có thể sống trong một ngôi nhà trên cây.
Đây là trò chơi tưởng tượng.
HÃY ĐỂ CON QUYẾT ĐỊNH THẾ GIỚI CỦA MÌNH.
MỘT CÂU CHUYỆN CẦN CÓ “CHUYỆN XẢY RA”
Nếu con chỉ di chuyển các nhân vật mà chưa nói nhiều, ba mẹ có thể đưa vào một tình huống nhỏ:
“Ồ! Hình như ngoài cửa có tiếng gõ…”
Dừng lại.
Con quyết định.
“Ai vậy?”
“BunBun!”
Ba mẹ:
“BunBun đến làm gì nhỉ?”
Con:
“BunBun bị lạc.”
Bây giờ câu chuyện đã có một vấn đề.
“Cả gia đình sẽ giúp BunBun thế nào?”
Đừng đưa đáp án.
Để con kể tiếp.
HÃY DÙNG 5 CÂU HỎI ĐỂ MỞ CÂU CHUYỆN
Khi con cần một chút gợi ý, ba mẹ có thể hỏi:
1. AI đang ở đây?
2. Mọi người đang ở ĐÂU?
3. Chuyện gì XẢY RA?
4. Các nhân vật CẢM THẤY thế nào?
5. Cuối cùng mọi người LÀM GÌ?
Chỉ 5 câu hỏi đơn giản có thể giúp trẻ từng bước hình thành:
NHÂN VẬT → BỐI CẢNH → SỰ VIỆC → CẢM XÚC → HÀNH ĐỘNG.
Nhưng đừng hỏi liên tục như kiểm tra bài.
Hỏi một câu.
Rồi nghe con kể.
CHO NHÂN VẬT CÓ CẢM XÚC
Ví dụ:
BunBun làm đổ chiếc bánh sinh nhật.
Ba mẹ hỏi:
“BunBun cảm thấy thế nào?”
Con:
“Buồn.”
“Tại sao BunBun buồn?”
“Vì bánh bị hỏng.”
“Mọi người trong gia đình sẽ nói gì với BunBun?”
Có thể con nói:
“Không sao đâu.”
“Chúng mình làm cái khác.”
“Tớ giúp bạn nhé.”
Lúc này câu chuyện không chỉ có hành động.
Nó bắt đầu có:
CẢM XÚC – NGUYÊN NHÂN – PHẢN HỒI – MỐI QUAN HỆ.
HÃY ĐỂ CÁC NHÂN VẬT NÓI CHUYỆN VỚI NHAU
Ba mẹ cầm nhân vật BunBun:
🐰 “Mình muốn chơi cùng.”
Con cầm nhân vật khác:
👧 “Được, bạn vào đây.”
Ba mẹ:
🐰 “Nhưng mình chưa biết chơi trò này.”
Con sẽ nói gì?
Có thể:
“Để mình chỉ cho.”
Bây giờ trẻ không còn chỉ kể:
“BunBun vào chơi.”
Trẻ đang tạo đối thoại.
Một nhân vật nói.
Nhân vật kia nghe.
Suy nghĩ.
Rồi trả lời.
Đó chính là cách một câu chuyện bắt đầu có sức sống.
TẠO MỘT VẤN ĐỀ – NHƯNG ĐỪNG GIẢI QUYẾT HỘ
Gia đình chuẩn bị đi picnic.
Bỗng nhiên…
TRỜI MƯA.
Ba mẹ hỏi:
“Bây giờ cả nhà làm sao?”
Con có thể nói:
“Lấy ô.”
“Ở nhà.”
“Làm picnic trong phòng khách.”
“Dựng lều trong nhà!”
Không nhất thiết phải có một đáp án đúng.
Điều quan trọng là:
CON ĐƯỢC NGHĨ.
CON ĐƯỢC NÓI.
CON ĐƯỢC QUYẾT ĐỊNH CÂU CHUYỆN SẼ ĐI ĐÂU.
BA MẸ CÓ THỂ TRỞ THÀNH MỘT NHÂN VẬT
Đừng đứng ngoài làm giáo viên.
Hãy bước vào câu chuyện.
Con:
“Ba là Gấu.”
Ba mẹ:
“Được.”
🐻 “Xin chào, tôi là Gấu. Tôi vừa chuyển đến ngôi nhà bên cạnh.”
Rồi dừng.
Để con phản hồi.
Nếu con nói:
“Bạn vào nhà mình chơi đi.”
Câu chuyện tiếp tục.
Nếu con nói:
“Không được!”
Cũng được.
Ba mẹ có thể hỏi trong vai Gấu:
“Tại sao vậy?”
Con phải giải thích.
Khi người lớn thực sự chơi cùng thay vì chỉ đứng ngoài hỏi…
cuộc hội thoại thường tự nhiên hơn rất nhiều.
ĐỪNG VỘI SUY DIỄN CÂU CHUYỆN CỦA CON
Nếu con cho nhân vật nói:
“Mẹ đi đi!”
Hay:
“Em bé đang buồn.”
Hoặc:
“Ba bị giận.”
Đừng lập tức kết luận:
“Có phải con đang nghĩ về gia đình mình không?”
Trẻ có thể đang:
tưởng tượng, bắt chước một câu chuyện, thử một vai, hoặc đơn giản tạo tình huống cho trò chơi.
Hãy ở lại với câu chuyện:
“Rồi chuyện gì xảy ra tiếp theo?”
Nếu trẻ chủ động chia sẻ cảm xúc hoặc chuyện thật, lúc đó ba mẹ hãy lắng nghe con.
THỬ THÁCH BBF: “MỘT NGÀY CỦA GIA ĐÌNH BUNBUN”
Chuẩn bị một vài nhân vật.
Rồi để con tự kể:
🌅 Buổi sáng: Gia đình BunBun thức dậy và làm gì?
☀️ Ban ngày: Mọi người đi đâu?
⚡ Bất ngờ: Có chuyện gì xảy ra?
❤️ Cảm xúc: Mỗi người cảm thấy thế nào?
💡 Giải quyết: Cả gia đình làm gì?
🌙 Buổi tối: Mọi người trở về và kể với nhau điều gì?
Ba mẹ chỉ cần giúp bằng những câu:
“Rồi sao nữa?”
“Tại sao vậy?”
“Bạn ấy nói gì?”
“Bạn ấy cảm thấy thế nào?”
“Sau đó chuyện gì xảy ra?”
Và cuối cùng:
“CON MUỐN CÂU CHUYỆN KẾT THÚC NHƯ THẾ NÀO?”
BBF TIN RẰNG
Một ngôi nhà đồ chơi có thể chỉ là vài bức tường.
Một vài nhân vật có thể chỉ là những món đồ nhỏ.
Nhưng khi đặt chúng vào tay một đứa trẻ…
ngôi nhà có thể trở thành:
MỘT GIA ĐÌNH.
Các món đồ có thể trở thành:
NHỮNG NHÂN VẬT.
Những hành động nhỏ có thể trở thành:
MỘT CÂU CHUYỆN.
Và chính trẻ có thể trở thành:
NGƯỜI TẠO NHÂN VẬT.
NGƯỜI TẠO TÌNH HUỐNG.
NGƯỜI TẠO LỜI THOẠI.
NGƯỜI GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
VÀ NGƯỜI QUYẾT ĐỊNH CÁI KẾT.
Đừng kể mọi câu chuyện CHO CON.
Hãy dành một khoảng trống…
ĐỂ CON KỂ CÂU CHUYỆN CỦA MÌNH.
🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương
Một món đồ chơi tạo ra một cuộc chơi.
Một nhân vật tạo ra một cuộc trò chuyện.
Và một đứa trẻ được trao quyền tưởng tượng có thể tạo ra cả một thế giới để kể.
#BabyFun #BBF #NoiNhieuHon #ChoiGiaDinh #KeChuyenCungCon #ChoiDeConMuonNoi #PhatTrienNgonNgu #DongVaiCungCon #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong


