ĐỪNG BIẾN MỖI CÂU NÓI CỦA CON THÀNH MỘT BÀI KIỂM TRA

8. ĐỪNG BIẾN MỖI CÂU NÓI CỦA CON THÀNH MỘT BÀI KIỂM TRA

“Đây là con gì?”

“Màu gì?”

“Có mấy cái?”

“Chữ gì đây?”

“Con nhớ đây là gì không?”

“Cô dạy con thế nào?”

“Đúng hay sai?”

Một ngày, trẻ có thể nghe rất nhiều câu hỏi như vậy.

Ba mẹ muốn biết con đã học được gì.

Muốn con nhớ nhiều hơn.

Muốn con tiến bộ.

Nhưng hãy thử đặt mình vào vị trí của con:

Nếu mỗi cuộc trò chuyện đều giống một bài kiểm tra, con còn muốn nói chuyện nữa không?

CÓ MỘT SỰ KHÁC BIỆT RẤT LỚN GIỮA “KIỂM TRA” VÀ “TRÒ CHUYỆN”

Con cầm một chú voi.

Ba mẹ hỏi:

“Đây là con gì?”

Con:

“Con voi.”

Ba mẹ:

“Con voi có mấy chân?”

“Bốn.”

“Vòi đâu?”

“Đây.”

“Voi sống ở đâu?”

…

Con đang trả lời.

Nhưng phần lớn câu chuyện đang được người lớn điều khiển.

Hãy thử một cách khác.

Con cầm chú voi.

Ba mẹ nói:

“Ồ, hôm nay chú voi này sẽ đi đâu nhỉ?”

Con:

“Đi tìm bạn.”

“Bạn của voi là ai?”

“Con khỉ.”

“Hai bạn gặp nhau rồi làm gì?”

“Đi qua sông.”

“Nhưng cây cầu bị gãy mất rồi!”

Con suy nghĩ:

“Voi dùng vòi kéo cây làm cầu.”

Bây giờ con không chỉ nhớ kiến thức.

Con đang:

Tưởng tượng.
Suy nghĩ.
Giải quyết vấn đề.
Tìm từ.
Ghép câu.
Kể chuyện.

Và quan trọng nhất:

CON MUỐN NÓI TIẾP.

ĐỪNG HỎI NHỮNG CÂU MÀ BA MẸ ĐÃ BIẾT ĐÁP ÁN QUÁ NHIỀU

Người lớn nhìn thấy quả bóng màu đỏ nhưng vẫn hỏi:

“Màu gì đây?”

Biết có ba khối gỗ nhưng vẫn hỏi:

“Có mấy khối?”

Biết đó là con hổ nhưng vẫn hỏi:

“Con gì?”

Những câu hỏi kiểm tra kiến thức không phải lúc nào cũng xấu.

Nhưng nếu chúng chiếm phần lớn cuộc trò chuyện, trẻ dễ quen với một kiểu giao tiếp:

Người lớn hỏi → Con tìm đáp án đúng → Người lớn đánh giá.

Trong khi giao tiếp đời thực còn là:

Con kể.
Con hỏi.
Con phản đối.
Con lựa chọn.
Con giải thích.
Con tưởng tượng.
Con bày tỏ cảm xúc.
Con chia sẻ điều mình vừa khám phá.

THAY “CON BIẾT KHÔNG?” BẰNG “CON NGHĨ SAO?”

Thay vì:

❌ “Đây là màu gì?”

Hãy thử:

💬 “Con muốn dùng màu này để vẽ gì?”

Thay vì:

❌ “Có bao nhiêu con vật?”

Hãy thử:

💬 “Con sẽ chia những con vật này thành những nhóm nào?”

Thay vì:

❌ “Đây là con gì?”

Hãy thử:

💬 “Con vật này có điều gì đặc biệt?”

Thay vì:

❌ “Con nhớ câu chuyện không?”

Hãy thử:

💬 “Nếu con được thay đổi đoạn cuối, con muốn chuyện kết thúc thế nào?”

Thay vì:

❌ “Hôm nay cô dạy gì?”

Hãy thử:

💬 “Hôm nay có chuyện gì con muốn kể cho ba mẹ nhất?”

Một bên hỏi:

“Con có biết đáp án không?”

Một bên hỏi:

“Con đang nghĩ gì?”

Đó là hai cuộc trò chuyện rất khác nhau.

ĐỪNG CHỈ KHEN “ĐÚNG!”

Con trả lời chính xác.

Ba mẹ:

“Đúng rồi!”

Cuộc trò chuyện kết thúc.

Hãy thử mở thêm một cánh cửa:

“Ồ, vì sao con nghĩ như vậy?”

Hoặc:

“Con phát hiện ra điều đó bằng cách nào?”

Hoặc:

“Có cách nào khác nữa không?”

Lúc này, ba mẹ không chỉ quan tâm đến đáp án.

Ba mẹ đang quan tâm đến cách con suy nghĩ.

Và chính phần đó thường tạo ra nhiều ngôn ngữ hơn.

TRONG LÚC CHƠI, ĐỪNG TRỞ THÀNH “GIÁM KHẢO”

Con xây một ngôi nhà không giống ngôi nhà thật.

Đừng vội:

“Cửa phải ở đây.”

Con cho khủng long sống cùng voi.

Đừng vội:

“Khủng long tuyệt chủng rồi.”

Con dùng chiếc cốc làm mũ cho gấu.

Đừng vội:

“Cốc để uống nước chứ.”

Trong chơi tưởng tượng, đôi khi điều thú vị nhất chính là những thứ không có một đáp án duy nhất.

Hãy hỏi:

“Ồ, tại sao chiếc cốc lại trở thành cái mũ?”

Có thể con sẽ tạo ra cả một câu chuyện mà ba mẹ chưa từng nghĩ tới.

THỬ THÁCH BBF: 1 NGÀY KHÔNG “CHẤM ĐIỂM” CON

Hôm nay, ba mẹ thử giảm những câu:

❌ “Đúng không?”

❌ “Sai rồi.”

❌ “Con nhớ không?”

❌ “Đây là gì?”

Và tăng những câu:

💬 “Con nghĩ sao?”

💬 “Tại sao nhỉ?”

💬 “Rồi chuyện gì xảy ra tiếp?”

💬 “Con có ý tưởng nào khác không?”

💬 “Kể ba mẹ nghe thêm đi.”

Rồi quan sát xem:

Con có nói nhiều hơn không?

BBF TIN RẰNG

Không phải cuộc trò chuyện nào với trẻ cũng cần tạo ra một đáp án đúng.

Có những cuộc trò chuyện chỉ cần tạo ra:

một ý tưởng mới,
một câu hỏi mới,
một câu chuyện mới,
một tiếng cười,
hay đơn giản là thêm vài phút ba mẹ và con thật sự kết nối với nhau.

Đừng để con luôn cảm thấy mình đang đứng trước một người biết đáp án và chờ con trả lời đúng.

Hãy để con cảm thấy:

“Ba mẹ thực sự tò mò về điều mình đang nghĩ.”

Bởi mục tiêu không chỉ là nuôi dưỡng một đứa trẻ biết nhiều đáp án.

Mà còn là một đứa trẻ:

DÁM HỎI.
DÁM NGHĨ.
DÁM GIẢI THÍCH.
DÁM KỂ.
VÀ DÁM NÓI LÊN SUY NGHĨ CỦA MÌNH.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

Đừng chỉ hỏi để biết con nhớ gì.
Hãy trò chuyện để biết con đang nghĩ gì.

#BabyFun #BBF #NoiNhieuHon #PhatTrienNgonNgu #CauHoiMo #LangNgheCon #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong