GẶP TỪ KHÓ – CÓ CẦN DỪNG LẠI GIẢI THÍCH MỌI TỪ CHO CON?

GẶP TỪ KHÓ – CÓ CẦN DỪNG LẠI GIẢI THÍCH MỌI TỪ CHO CON?

Mẹ đọc:

“Chú cáo rón rén bước qua khu rừng…”

Con hỏi:

“Rón rén là gì?”

Mẹ giải thích.

Đọc thêm một đoạn.

“…bỗng nghe tiếng xào xạc.”

“Xào xạc là gì?”

Mẹ lại giải thích.

Được vài trang, mẹ bắt đầu nghĩ:

“Cuốn này nhiều từ khó quá. Có nên đổi sang cuốn đơn giản hơn không?”

Chưa chắc.

Gặp một vài từ con chưa biết là chuyện rất bình thường khi nghe kể.

Vấn đề là mình xử lý chúng thế nào để câu chuyện không biến thành tiết học từ vựng.

Nếu trẻ chủ động hỏi:

“Rón rén là gì?”

Mẹ có thể giải thích thật ngắn:

“Là đi rất nhẹ để người khác khó nghe thấy.”

Thậm chí làm thử.

Mẹ nhón chân.

“Thế này này.”

Con cười.

Rồi đọc tiếp.

Không cần:

“Bây giờ con nhắc lại: rón rén.”

“Nói một câu với từ rón rén.”

“Ngày mai mẹ hỏi lại.”

Trừ khi hai mẹ con đang chủ động chơi trò từ vựng.

Còn nếu đang nghe truyện, hãy cố giữ dòng chảy của câu chuyện.

Có những từ trẻ không hỏi nhưng mẹ cảm thấy cần hiểu để theo cốt truyện.

Lúc đó có thể giải thích ngắn.

Nhưng cũng không cần dừng ở mọi từ lạ.

Trẻ có thể hiểu một phần nghĩa nhờ tranh, hành động của nhân vật và những câu xung quanh.

Ví dụ:

“Gấu run lẩy bẩy.”

Tranh vẽ gấu ôm người.

Mẹ có thể vừa đọc vừa làm động tác run.

Không cần một định nghĩa dài.

Sách vì thế có thể đưa trẻ gặp những cách diễn đạt mà hội thoại thường ngày ít sử dụng.

Nhưng ba mẹ cũng nên chọn mức độ vừa phải.

Nếu gần như câu nào con cũng không hiểu và toàn bộ câu chuyện phải dịch lại bằng lời đơn giản hơn, có thể cuốn đó chưa phù hợp cho thời điểm hiện tại.

Cất đi không có nghĩa cuốn sách “quá khó mãi mãi”.

Vài tháng hoặc một năm sau thử lại.

BabyFun nếu xây hệ thống gợi ý sách cũng có thể bổ sung thông tin ngoài độ tuổi:

Lượng chữ: ít – vừa – nhiều.

Câu chuyện: đơn giản – nhiều tình tiết.

Từ ngữ: quen thuộc – phong phú hơn.

Như vậy phụ huynh chọn dễ hơn.

Một trẻ 4 tuổi đã quen nghe truyện dài có thể thích một cuốn khác với trẻ 4 tuổi mới bắt đầu làm quen với sách.

Và khi tư vấn, không cần hứa:

“Cuốn này giúp tăng vốn từ X lần.”

Hãy nói đơn giản và đúng bản chất hơn:

Cuốn sách tạo cơ hội để trẻ gặp từ và cách diễn đạt trong một ngữ cảnh có ý nghĩa.

Sau đó chính sự tương tác mới làm từ ngữ sống lên.

Ngày hôm sau, mẹ đang tìm chìa khóa.

Con đi thật nhẹ phía sau.

Mẹ quay lại:

“Con làm gì đấy?”

Bé cười:

“Con đi rón rén!”

Mẹ bất ngờ.

Từ hôm qua đã bước ra khỏi cuốn sách.

Không cần flashcard.

Không cần kiểm tra.

Chỉ vì trong câu chuyện có một chú cáo đi rón rén, mẹ đã nhón chân làm mẫu và hai mẹ con cùng cười.

Đó là điều thú vị của từ ngữ trong sách.

Có những từ hôm nay con chỉ nghe qua.

Ngày mai quên.

Có từ vài tuần sau mới gặp lại.

Và có một từ bỗng nhiên được con mang ra dùng khiến bố mẹ ngạc nhiên.

Vì vậy, khi gặp một từ khó…

không cần sợ.

Giải thích khi cần.

Làm động tác nếu phù hợp.

Rồi tiếp tục câu chuyện.

Bởi từ ngữ không nhất thiết phải được “học xong” ngay lần đầu gặp.

Đôi khi con chỉ cần gặp nó, nghe nó trong câu chuyện và để dành nó đâu đó trong thế giới ngôn ngữ đang ngày một rộng hơn của mình. ❤️