BÉ CỨ THÁO TUNG ĐỒ CHƠI – CÓ PHẢI ĐANG PHÁ?
Ba mẹ vừa lắp xong một món đồ chơi rất đẹp.
Bé nhận lấy.
Chưa đầy năm phút sau…
Bánh xe một nơi.
Các chi tiết một nơi.
Nắp được tháo ra.
Mọi thứ nằm la liệt trên sàn.
Ba mẹ nhìn mà xót:
“Sao con cứ thích phá đồ thế?”
Nhưng khoan đã.
Có thể trong mắt người lớn đó là “phá”.
Còn trong đầu trẻ lại đang có một câu hỏi khác:
“Bên trong nó có gì?”
Tháo ra cũng là một cách khám phá
Có những trẻ đặc biệt thích:
Mở.
Tháo.
Kéo.
Tách.
Lấy mọi thứ ra khỏi hộp.
Rồi xem từng bộ phận.
Những hoạt động tháo và ghép đơn giản có thể xuất hiện trong quá trình trẻ khám phá đồ vật; tài liệu hướng dẫn hoạt động cho trẻ nhỏ của UNICEF cũng khuyến khích một số hoạt động phù hợp độ tuổi như lấy các mảnh ra, cầm, quan sát rồi đặt trở lại.
Với trẻ, một món đồ hoàn chỉnh đôi khi chưa đủ thú vị.
Con muốn biết:
“Tại sao bánh xe quay?”
“Cái này có lấy ra được không?”
“Nếu bỏ phần này thì chuyện gì xảy ra?”
Người lớn quan tâm đến kết quả, trẻ lại quan tâm đến quá trình
Ba mẹ nhìn một chiếc xe và nghĩ:
“Đây là xe để chạy.”
Bé có thể nghĩ:
“Bánh này tháo được không?”
Hai người đang nhìn cùng một món đồ nhưng nhìn thấy hai cuộc chơi khác nhau.
Đó là lý do có những món ba mẹ mua về với cách chơi A nhưng bé lại nghĩ ra cách B.
Điều này không nhất thiết xấu.
Tuy nhiên, khám phá phải có giới hạn an toàn
Không phải món nào cũng phù hợp để trẻ tự tháo.
Đặc biệt với đồ điện tử, pin, bộ phận sắc nhọn hoặc những chi tiết nhỏ có nguy cơ gây hóc, ba mẹ cần kiểm soát chặt.
Nếu con đang ở giai đoạn rất thích tháo, hãy chủ động cung cấp những món được thiết kế cho thao tác này và phù hợp với độ tuổi.
Ví dụ:
Các chi tiết lớn có thể lắp – tháo.
Hộp có nắp đóng mở.
Khối ghép lớn.
Đồ chơi có bộ phận xoay, kéo hoặc tháo lắp an toàn.
Như vậy, sự tò mò của con có một nơi phù hợp để “hoạt động”.
Đừng vội lắp lại ngay cho con
Có một tình huống rất thường gặp.
Bé tháo.
Mẹ lập tức lắp lại.
Bé tháo tiếp.
Mẹ lại lắp.
Cuối cùng mẹ mệt, còn bé vẫn chưa khám phá xong.
Thử đổi vai.
Ngồi cạnh và hỏi:
“Con vừa tháo được gì vậy?”
“Bây giờ mình thử lắp lại được không?”
“Miếng này ở đâu nhỉ?”
Nếu bé chưa làm được, ba mẹ chỉ hỗ trợ một phần.
Đừng biến việc lắp lại thành phần việc của người lớn.
Tháo và lắp tạo ra hai kiểu thử thách khác nhau
Tháo thường dễ hơn.
Lắp lại cần trẻ quan sát nhiều hơn:
Chi tiết nào đi với đâu?
Xoay hướng nào?
Thử thế này được không?
Không được thì làm lại.
Một số tài liệu về hoạt động “take-apart” cũng mô tả việc tháo vật như cơ hội cho trẻ quan sát, thử nghiệm và giải quyết vấn đề khi được tổ chức trong điều kiện an toàn.
Vì vậy, thay vì chỉ ngăn:
“Không được tháo!”
Ba mẹ có thể nghĩ:
“Có món nào con được phép tháo không?”
Khi nào mới thực sự là vấn đề?
Nếu trẻ cố tình đập mạnh, ném, bẻ những bộ phận không được thiết kế để tháo hoặc hành vi gây nguy hiểm, ba mẹ cần dừng lại và đặt giới hạn.
Hiểu sự tò mò của con không đồng nghĩa với việc để con phá hỏng mọi thứ.
Mục tiêu là phân biệt:
Khám phá – và phá hỏng.
BabyFun cũng muốn ba mẹ nhìn đồ chơi theo cách rộng hơn như vậy.
Một món đồ không chỉ có “cách chơi đúng” được in trên hộp.
Đôi khi điều đáng quan sát nhất chính là:
Con đang cố tìm hiểu điều gì khi chơi với nó?
Và lần tới khi thấy bé tháo một món đồ thành từng phần, trước khi nói:
“Con lại phá rồi!”
Hãy thử nhìn thêm vài giây.
Biết đâu trước mặt ba mẹ không phải là một “chuyên gia phá đồ”.
Mà là một nhà khám phá tí hon đang muốn biết thế giới được tạo ra như thế nào.

