Biến một món đồ chơi thành một câu chuyện
Một chiếc ô tô chỉ là chiếc ô tô?
Không nhất thiết.
Hôm nay, nó có thể là chiếc xe đang trên đường về nhà.
Ngày mai, nó trở thành xe cứu hộ đi tìm một người bạn.
Ngày khác, nó vượt qua cây cầu, lạc vào khu rừng rồi bắt đầu một cuộc phiêu lưu.
Món đồ chơi vẫn vậy.
Nhưng câu chuyện của trẻ có thể thay đổi mỗi ngày.
Và chính từ những câu chuyện ấy, trẻ có thêm cơ hội để tưởng tượng, tìm từ, tạo câu và diễn đạt suy nghĩ của mình.
1. Bắt đầu bằng một nhân vật
Không cần chuẩn bị cả một thế giới đồ chơi.
Chỉ cần một chú gấu.
Ba mẹ có thể hỏi:
“Hôm nay bạn gấu muốn đi đâu nhỉ?”
Con:
“Đi công viên.”
Ba mẹ:
“Bạn gấu đến công viên bằng cách nào?”
Con:
“Đi xe.”
Vậy là câu chuyện bắt đầu.
Từ một món đồ chơi, trẻ đã tạo ra:
Nhân vật → Địa điểm → Hành động.
2. Thêm một vấn đề nhỏ
Câu chuyện trở nên thú vị hơn khi có điều gì đó xảy ra.
“Ôi, chiếc xe của bạn gấu bị hỏng rồi. Bây giờ phải làm sao?”
Trẻ có thể nói:
“Sửa xe.”
“Gọi bạn thỏ.”
“Đi bộ.”
“Lấy xe khác.”
Một tình huống nhỏ tạo ra rất nhiều cơ hội để trẻ:
Suy nghĩ → Tìm giải pháp → Diễn đạt bằng lời.
Lúc này, Ngôn ngữ và Tư duy đang cùng xuất hiện trong một cuộc chơi.
3. Để trẻ quyết định chuyện gì xảy ra tiếp theo
Đừng kể toàn bộ câu chuyện thay con.
Hãy dừng lại ở những điểm thú vị và hỏi:
“Rồi chuyện gì xảy ra tiếp theo?”
“Theo con, bạn ấy sẽ làm gì?”
“Bạn ấy sẽ gặp ai?”
“Con muốn câu chuyện kết thúc thế nào?”
Ba mẹ tạo điểm bắt đầu.
Nhưng hãy để trẻ được trở thành người viết tiếp câu chuyện.
4. Thêm đồ vật khi câu chuyện cần
Chiếc xe cần đi qua sông?
Dùng vài khối để xây cầu.
Bạn gấu cần một ngôi nhà?
Lấy khối xếp hình để xây.
Nhân vật cần ăn?
Một vài món đồ chơi nhà bếp có thể xuất hiện.
Từng món đồ mới không chỉ làm cuộc chơi phong phú hơn.
Nó còn mở thêm những nhóm từ mới:
Cầu – sông – vượt qua – cao – thấp.
Nhà – cửa – mái – bên trong – bên ngoài.
Nấu – ăn – đói – ngon – nóng – nguội.
Câu chuyện càng phát triển, thế giới ngôn ngữ càng được mở rộng.
5. Hãy đưa cảm xúc vào câu chuyện
Đừng chỉ hỏi:
“Bạn gấu đang làm gì?”
Hãy thử:
“Bạn gấu bị lạc rồi. Theo con, bạn ấy cảm thấy thế nào?”
“Điều gì sẽ giúp bạn ấy bớt sợ?”
“Khi tìm thấy mẹ, bạn ấy sẽ cảm thấy ra sao?”
Trẻ bắt đầu gặp những từ:
Vui.
Buồn.
Sợ.
Lo lắng.
Bất ngờ.
Yên tâm.
Một câu chuyện lúc này không chỉ hỗ trợ Ngôn ngữ và Sáng tạo, mà còn chạm đến Kỹ năng Cảm xúc.
6. Một món đồ chơi có thể có hàng chục câu chuyện
Một chú khủng long có thể:
Hôm nay đi tìm thức ăn.
Ngày mai bị lạc.
Ngày khác trở thành bác sĩ.
Cuối tuần lại bay lên Mặt Trăng.
Đừng giới hạn trẻ bởi:
“Khủng long đâu có làm như vậy.”
Nếu đang chơi tưởng tượng và tình huống an toàn, chính những điều “không có thật” ấy có thể mở ra một thế giới sáng tạo rất lớn.
Ba mẹ không cần kể chuyện thật hay
Chỉ cần nhớ một công thức đơn giản:
Nhân vật → Đi đâu? → Chuyện gì xảy ra? → Làm thế nào? → Cảm thấy gì? → Kết thúc ra sao?
Ví dụ:
“Bạn thỏ muốn đi thăm bà.”
↓
“Nhưng cây cầu bị hỏng.”
↓
“Bạn ấy sẽ làm gì?”
↓
“Bạn gấu đến giúp.”
↓
“Hai bạn cùng xây lại cây cầu.”
↓
“Cuối cùng bạn thỏ đến được nhà bà.”
Chỉ vài món đồ chơi.
Nhưng trẻ đã có một câu chuyện với:
Nhân vật – địa điểm – vấn đề – giải pháp – cảm xúc – kết thúc.
Và đừng quá quan tâm câu chuyện có “đúng” hay không
Có thể câu chuyện của trẻ thiếu logic.
Có thể đang đi sở thú bỗng xuất hiện tàu vũ trụ.
Có thể chú cá biết lái ô tô.
Không sao.
Trong giờ chơi tưởng tượng, điều quan trọng không phải trẻ tạo ra một câu chuyện hoàn hảo.
Điều đáng quý là con đang học cách:
Có một ý tưởng.
Tìm từ cho ý tưởng ấy.
Kết nối các sự kiện.
Và kể cho người khác hiểu thế giới mình đang tưởng tượng.
BBF nhìn một món đồ chơi không chỉ bằng câu hỏi: “Trẻ có thể làm gì với nó?”
Mà còn muốn hỏi:
“Trẻ có thể kể được bao nhiêu câu chuyện từ món đồ này?”
Bởi một món đồ chơi có thể chỉ có một hình dáng.
Nhưng trong trí tưởng tượng của trẻ, nó có thể có hàng trăm cuộc đời.
Hôm nay là một chiếc xe.
Ngày mai là chiếc xe cứu hộ.
Ngày kia là con tàu khám phá hành tinh mới.
Và mỗi lần câu chuyện thay đổi, trẻ lại có thêm một cơ hội để:
Nghĩ nhiều hơn – tưởng tượng xa hơn – và dùng ngôn ngữ để đưa thế giới trong đầu mình ra bên ngoài.
Đó là lúc món đồ chơi không còn chỉ để chơi.
Nó trở thành điểm bắt đầu của một câu chuyện do chính trẻ tạo nên.
BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc


