Học từ mới qua đồ vật và trải nghiệm thật

Học từ mới qua đồ vật và trải nghiệm thật

Trẻ có thể nghe từ:

“Quả cam.”

Nhưng khi được nhìn quả cam, cầm trên tay, ngửi mùi, bóc vỏ, nhìn từng múi và nếm vị chua ngọt…

Hai chữ “quả cam” không còn chỉ là một âm thanh.

Nó gắn với một trải nghiệm.

Đó là một cách rất tự nhiên để trẻ làm quen và hiểu từ mới:

Cho từ ngữ gắn với thế giới thật của con.

1. Trẻ không chỉ cần nghe tên – trẻ cần hiểu ý nghĩa

Ba mẹ chỉ vào chiếc lá:

“Đây là chiếc lá.”

Nhưng chúng ta có thể đi xa hơn:

“Lá màu xanh.”

“Chiếc lá này mềm.”

“Lá khô này giòn.”

“Gió thổi làm lá bay.”

Từ một đồ vật, trẻ có thể tiếp xúc với:

Tên gọi – màu sắc – đặc điểm – hành động – trạng thái.

Vốn từ vì thế không chỉ tăng về số lượng.

Nó dần trở nên phong phú hơn về ý nghĩa.

2. Hãy đưa từ mới vào những việc trẻ đang làm

Không nhất thiết phải có một “giờ học từ vựng”.

Khi tắm:

Nước ấm – nước lạnh – nổi – chìm – đầy – vơi.

Khi nấu ăn:

Cắt – trộn – khuấy – mềm – cứng – thơm.

Khi đi công viên:

Cao – thấp – xa – gần – chạy – leo – trượt.

Khi chơi:

Trên – dưới – bên cạnh – bên trong – phía sau.

Ngôn ngữ có mặt trong gần như mọi hoạt động của trẻ.

Ba mẹ chỉ cần gọi tên thế giới khi cùng con trải nghiệm nó.

3. Đồ chơi cũng có thể trở thành cầu nối

Một chiếc xe đồ chơi không chỉ dạy từ:

“Xe.”

Nó có thể mở ra:

Bánh xe.
Cửa xe.
Nhanh.
Chậm.
Tiến lên.
Lùi lại.
Dừng lại.
Qua cầu.
Vào gara.

Một bộ động vật không chỉ là:

“Voi – hổ – sư tử.”

Ba mẹ có thể thêm:

“Con voi rất lớn.”

“Chú khỉ đang trèo.”

“Sư tử đang nằm dưới cây.”

Một món đồ chơi có thể trở thành một thế giới từ vựng nhỏ.

4. Đừng chỉ dạy danh từ

Khi dạy từ mới, người lớn thường tập trung vào:

“Đây là gì?”

Nhưng trẻ còn cần rất nhiều loại từ khác.

Không chỉ:

“Quả bóng.”

Mà còn:

Lăn – ném – bắt – tròn – mềm – nhanh – xa – gần.

Không chỉ:

“Con mèo.”

Mà còn:

Đi – chạy – ngủ – đói – mềm – nhỏ – bên dưới – phía sau.

Ngôn ngữ phong phú không chỉ là biết nhiều tên gọi.

Mà là có nhiều cách để mô tả và diễn đạt thế giới.

5. Hãy để trẻ sử dụng từ mới

Nghe một từ là bước đầu.

Hiểu từ là bước tiếp theo.

Và khi trẻ bắt đầu sử dụng từ ấy trong tình huống phù hợp, từ mới dần trở thành một phần trong ngôn ngữ của con.

Ví dụ, hôm nay ba mẹ nói:

“Chiếc khăn này ướt.”

Ngày khác, trẻ chạm vào áo và nói:

“Áo con ướt rồi.”

Đó là một khoảnh khắc rất đáng quý.

Con không chỉ nhớ một âm thanh.

Con đã bắt đầu kết nối từ với ý nghĩa và sử dụng nó trong hoàn cảnh mới.

6. Một từ có thể được gặp lại trong nhiều trải nghiệm

Từ “nặng” có thể xuất hiện khi:

Con bê hộp đồ chơi.

Cầm một quả dưa.

Xách chiếc túi.

So sánh hai vật.

Từ “trơn” có thể xuất hiện khi:

Chạm vào bề mặt.

Chơi với nước.

Quan sát đồ vật trượt xuống.

Khi một từ được gặp lại trong những bối cảnh khác nhau, trẻ có thêm cơ hội hiểu nó sâu hơn.

Không cần biến mọi trải nghiệm thành một bài kiểm tra

Đừng liên tục:

“Cái này gọi là gì?”

“Mẹ vừa dạy con rồi mà?”

“Nói lại xem nào.”

Thay vào đó, hãy trò chuyện tự nhiên:

“Ồ, viên đá này nặng thật.”

“Chiếc lá này mềm quá.”

“Nước đang chảy rất nhanh.”

Trẻ vẫn đang tiếp xúc với ngôn ngữ.

Nhưng trong một không khí nhẹ nhàng hơn.

BBF tin rằng từ mới không chỉ nằm trong sách

Từ mới nằm trong:

Căn bếp.
Phòng tắm.
Công viên.
Bữa ăn.
Chuyến đi.
Cuốn sách.
Món đồ chơi.
Và những cuộc trò chuyện hằng ngày.

Hành trình có thể rất đơn giản:

Nhìn thấy → Chạm vào → Trải nghiệm → Nghe từ → Hiểu nghĩa → Gặp lại → Tự sử dụng.

Vì vậy, thay vì chỉ hỏi:

“Hôm nay con học được bao nhiêu từ mới?”

Hãy thử hỏi:

“Hôm nay con đã được trải nghiệm thêm điều gì?”

Bởi với trẻ nhỏ, thế giới xung quanh chính là một kho từ vựng khổng lồ.

Mỗi đồ vật là một cơ hội.

Mỗi trải nghiệm là một câu chuyện.

Và mỗi cuộc trò chuyện cùng ba mẹ có thể giúp con gọi tên thêm một phần của thế giới.

Khi trẻ được chạm vào cuộc sống, ngôn ngữ cũng dần trở nên sống động trong con.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc