Trò chơi đóng vai giúp vốn từ phát triển thế nào?

Trò chơi đóng vai giúp vốn từ phát triển thế nào?

Một ngày, trẻ là bác sĩ.

Ngày khác, con trở thành đầu bếp.

Rồi người bán hàng, cô giáo, lính cứu hỏa hay người chăm sóc thú cưng.

Mỗi vai chơi mở ra một thế giới khác nhau.

Và mỗi thế giới ấy lại mang theo những từ ngữ khác nhau.

Đó là lý do chơi đóng vai có thể trở thành một môi trường rất tự nhiên để trẻ mở rộng vốn từ.

1. Mỗi vai chơi mang theo một “kho từ” riêng

Khi chơi bác sĩ, trẻ có thể gặp:

Ống nghe – nhiệt độ – bệnh nhân – thuốc – đau – khám – khỏe.

Khi chơi nhà hàng:

Thực đơn – món ăn – gọi món – nấu – phục vụ – thanh toán.

Khi chơi xây dựng:

Công trình – xe tải – nâng – đào – xây – cao – thấp.

Trẻ không học những từ ấy như một danh sách phải ghi nhớ.

Con gặp chúng trong một tình huống có ý nghĩa.

2. Trẻ không chỉ học danh từ

Khi nói đến vốn từ, chúng ta thường nghĩ đến việc trẻ biết gọi tên nhiều đồ vật.

Nhưng ngôn ngữ phong phú hơn rất nhiều.

Trong trò chơi, trẻ có thể gặp:

Danh từ: bác sĩ, bệnh viện, xe cứu thương.

Động từ: khám, chạy, nấu, cắt, xây.

Tính từ: nóng, lạnh, nhanh, chậm, lớn, nhỏ.

Từ chỉ vị trí: trên, dưới, trong, ngoài, bên cạnh.

Từ chỉ cảm xúc: vui, buồn, sợ, lo lắng.

Một cuộc chơi có thể mở ra rất nhiều lớp ngôn ngữ.

3. Từ mới được đặt vào câu

Biết từ “bệnh nhân” là một chuyện.

Biết nói:

“Bệnh nhân đang chờ bác sĩ khám.”

lại là một bước khác.

Chơi đóng vai tạo ra lý do để trẻ kết hợp các từ thành câu:

“Con đang nấu súp.”

“Khách hàng muốn mua bánh.”

“Bạn gấu bị đau chân nên cần bác sĩ.”

Từ đơn lẻ bắt đầu trở thành ngôn ngữ để diễn đạt ý nghĩa.

4. Một từ có thể được lặp lại mà không nhàm chán

Trong trò chơi bán hàng, trẻ có thể sử dụng từ “mua” rất nhiều lần:

“Mẹ mua gì?”

“Con muốn mua táo.”

“Bạn thỏ đến mua bánh.”

Sự lặp lại xuất hiện tự nhiên vì nó phục vụ cuộc chơi.

Đây là điểm rất khác với việc yêu cầu:

“Con nói lại từ này năm lần nhé.”

Trẻ lặp lại bởi vì con cần từ đó để tiếp tục câu chuyện.

5. Trẻ học cách dùng từ theo tình huống

Ngôn ngữ không chỉ là biết một từ có nghĩa gì.

Trẻ còn cần học:

Khi nào dùng?
Nói với ai?
Nói như thế nào?

Khi đóng vai cửa hàng:

“Chào cô, cô muốn mua gì ạ?”

Khi làm bác sĩ:

“Bạn đau ở đâu?”

Khi chơi nhà hàng:

“Món của bạn đây.”

Trẻ đang học ngôn ngữ trong mối quan hệ xã hội cụ thể.

Vì vậy, chơi đóng vai có thể kết nối rất đẹp giữa Kỹ năng Ngôn ngữ và Kỹ năng Xã hội.

6. Ba mẹ có thể “gieo” từ mới vào cuộc chơi

Nếu con đang chơi bác sĩ và chỉ nói:

“Gấu đau.”

Ba mẹ có thể mở rộng:

“Bạn gấu bị đau chân. Bác sĩ sẽ kiểm tra cho bệnh nhân nhé.”

Không cần yêu cầu:

“Con nói lại: bệnh nhân.”

Hãy tiếp tục chơi.

Một lúc sau, ba mẹ có thể hỏi:

“Bệnh nhân tiếp theo là ai nhỉ?”

Từ mới được đưa vào câu chuyện một cách tự nhiên.

Đừng giành vai đạo diễn của con

Ba mẹ có thể thêm từ mới.

Gợi ý câu chuyện.

Đóng một nhân vật.

Nhưng đừng biến trò chơi thành:

“Con phải nói câu này.”

“Không, bác sĩ phải làm như thế này.”

Nếu mọi thứ đều được người lớn quyết định, trẻ sẽ ít có cơ hội tự lựa chọn từ và tạo câu chuyện.

Hãy để con dẫn dắt.

Ba mẹ chỉ cần đi cùng và làm giàu thêm ngôn ngữ.

BBF nhìn một bộ đồ chơi đóng vai theo cách khác

Không chỉ hỏi:

“Bộ này có bao nhiêu chi tiết?”

Mà còn có thể hỏi:

“Nó mở ra bao nhiêu tình huống giao tiếp?”

“Trẻ có thể học những nhóm từ nào?”

“Con có thể tạo bao nhiêu câu chuyện?”

“Món đồ này có khiến trẻ muốn nói chuyện với người khác không?”

Bởi giá trị phát triển không chỉ nằm ở số món trong hộp.

Nó còn nằm ở số cuộc trò chuyện mà chiếc hộp ấy có thể mở ra.

Hành trình có thể bắt đầu rất đơn giản:

Nhìn thấy → Nghe từ → Hiểu nghĩa → Dùng từ → Ghép câu → Hội thoại → Kể chuyện.

Hôm nay, con chỉ cầm chiếc ống nghe và nói:

“Bác sĩ.”

Một thời gian sau:

“Bác sĩ đang khám cho bạn gấu vì bạn ấy bị đau bụng.”

Đó không chỉ là một câu dài hơn.

Đó là dấu hiệu trẻ đang từng bước có thêm công cụ để diễn đạt thế giới trong suy nghĩ của mình.

Và đó chính là một phần rất đẹp của hành trình phát triển Kỹ năng Ngôn ngữ.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc