Thắng – thua cũng là một bài học

Thắng – thua cũng là một bài học

“Con thắng rồi!”

Trẻ reo lên đầy tự hào.

Nhưng chỉ vài phút sau, khi thua một ván khác:

“Con không chơi nữa!”

Có trẻ khóc.

Có trẻ tức giận.

Có trẻ muốn đổi luật.

Có trẻ thậm chí làm đổ cả bàn chơi.

Ba mẹ thường muốn con “biết thua” thật nhanh.

Nhưng với trẻ nhỏ, thắng – thua cũng là một kỹ năng cần được trải nghiệm và học dần.

Thắng dạy trẻ một bài học

Khi chiến thắng, trẻ cảm nhận được:

Niềm vui.
Sự tự tin.
Cảm giác nỗ lực được ghi nhận.

Nhưng chiến thắng cũng là lúc trẻ cần học:

Không chế giễu người thua.
Không khoe khoang làm tổn thương bạn.
Biết tôn trọng đối thủ.

Thay vì chỉ:

“Con giỏi quá, con thắng rồi!”

Ba mẹ có thể nói:

“Con đã rất cố gắng. Và bạn cũng chơi rất tốt.”

Trẻ dần hiểu:

Chiến thắng không làm mình trở nên quan trọng hơn người khác.

Thua cũng dạy trẻ một bài học

Thua có thể khiến trẻ buồn.

Điều đó bình thường.

Đừng vội nói:

“Có gì đâu mà khóc.”

Với người lớn, đó chỉ là một ván chơi.

Nhưng với trẻ, cảm xúc thất vọng lúc ấy có thể rất thật.

Hãy giúp con gọi tên:

“Con buồn vì con rất muốn thắng đúng không?”

Rồi cho con thời gian.

Trẻ cần học rằng:

Con có thể thất vọng mà không cần phá cuộc chơi.

Đừng để con thắng mọi lần chỉ để con vui

Đôi khi người lớn cố tình thua liên tục để trẻ không buồn.

Điều đó có thể tạo niềm vui tức thời, nhưng trẻ cũng cần dần được trải nghiệm những kết quả khác nhau trong một môi trường an toàn.

Bởi ngoài cuộc sống, không phải lúc nào:

Con cố gắng = Con chiến thắng.

Có lúc con đã rất cố gắng nhưng người khác vẫn làm tốt hơn.

Và đó không phải là dấu chấm hết.

Dạy trẻ nhìn lại thay vì chỉ nhìn bảng điểm

Sau một trò chơi, thay vì hỏi:

“Ai thắng?”

Hãy thử hỏi thêm:

“Con thích nhất điều gì trong ván chơi?”

“Lần sau con muốn thử cách nào khác?”

“Hôm nay con làm tốt hơn lần trước ở đâu?”

Trẻ bắt đầu chuyển sự chú ý từ:

Thắng người khác

sang:

Tiến bộ so với chính mình.

Và trẻ cần học cách thắng đẹp

Biết thua quan trọng.

Nhưng biết thắng cũng quan trọng không kém.

Khi con thắng, hãy dạy con biết bắt tay, cảm ơn và tôn trọng người cùng chơi.

Có thể nói:

“Hôm nay con thắng. Lần sau kết quả có thể khác. Điều quan trọng là chúng ta vẫn vui vẻ chơi cùng nhau.”

Đó chính là tinh thần của một cuộc chơi lành mạnh.

Đừng biến tuổi thơ thành bảng xếp hạng

Cạnh tranh phù hợp có thể tạo động lực.

Nhưng nếu mọi thứ đều trở thành:

Ai nhanh hơn?
Ai thông minh hơn?
Ai giỏi hơn?
Ai đứng thứ nhất?

trẻ rất dễ đồng nhất giá trị bản thân với kết quả.

BBF muốn trẻ hiểu một điều khác:

**Thua một trò chơi không có nghĩa con là người thất bại.

Thắng một trò chơi cũng không có nghĩa con luôn giỏi hơn người khác.**

Mỗi ván chơi chỉ là một trải nghiệm.

Hôm nay thắng.

Ngày mai thua.

Rồi lại thử.

Rồi lại tiến bộ.

Qua những lần như vậy, trẻ đang học:

Tôn trọng luật chơi.
Kiểm soát hành vi khi thất vọng.
Tôn trọng người thắng.
Tôn trọng người thua.
Biết thử lại sau thất bại.
Và biết khiêm nhường khi chiến thắng.

BBF tin rằng mục tiêu của trò chơi không phải tạo ra những đứa trẻ sợ thua.

Cũng không phải tạo ra những đứa trẻ phải thắng bằng mọi giá.

Mà là giúp con có thể:

**Thắng mà không kiêu.

Thua mà không bỏ cuộc.
Cạnh tranh mà vẫn tôn trọng.
Và sau mỗi ván chơi vẫn có thể mỉm cười với người bên cạnh.**

Bởi một ngày nào đó, cuộc sống cũng sẽ có những lần con thắng và những lần con không đạt được điều mình mong muốn.

Điều quan trọng không phải là:

Con có bao giờ thua hay không.

Mà là:

Sau một lần chưa thắng, con có đủ bình tĩnh để đứng lên và chơi tiếp hay không.

Đó cũng là một bài học đẹp của Kỹ năng Xã hội.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc